Belgeler

 

Hûn dikarin Hejmara 106an a DENGê li vê dere bixwînin.

Merheba,
Em bi hejmareke nû û tije carek din bi we ra ne.
Wek diyar e li herêmê û Rojhelata Navîn bûyerên mûhim diqewimin. Di nav van bûyeran da ya ku anha derketiye pêş destnîşankirina tarixa referanduma jibo serxwebûna Kurdistanê ye. 7ê Heziranê da, Serokê Herêma Kurdistanê Mesud Barzanî û partiyên sîyasî yên Kurdistanê civîyan û di civînê da biryara wê yekê dan ku referanduma serxwebûna Kurdistanê di 25ê İlona 2017an de bê lidarxistin.
Ev serê xwe gaveke dîroki ye. Bi vê biryarê ve di çar parçeyên Kürdistanê da coş û kelecanek peyda bû.
Me di vê hejmara xwe da cîh da vê mijara girîng. Du nivîskarê me Mesud Tek û Çetin Çeko di nivîsarên xwe da bi hûrgilî li ser vê mijarê sekinîn. Li ser pêvajoya referandumê û îhtimalên piştê referanduma serxwebûnê bîr û rayên xwe bi me ra parve kirin.
Yek jê ji mijara muhim ew e ku li Tirkiyê 16ê Nisanê da referandumek çêbû û piştê referandumê Tirkiye derbasê sistemeke nû bû. Gelo vê sistema nû çi bi xwe ra anî? Ev sistema ku wek “Sistema serokatiyê ya bi qaydê Tirk” tê bi navkirin gelo ji bo Kurdan tê çi wateyî? Umit Tektaş di nivîsara xwe da vê mijarê bi çend aliyan ve nirixand. Bi vê ve girêdayî Hasan Dağtekin jî xebateke xwe ya li ser sistemên hilbijartinan û partiyan bi me ra parve kir.
Mijara me ya sisiyan jî li ser gengeşeyên derbarê “Zazayan” e. Me vê meseleyê raste rast pisporê vê karî bi Mihemed Malmîsanij re qise kir. Di heyveyvîna bi Malmîsanij de gelek tişt pir bi zelalî hatin ronîkirin.
Ji aliyê din Said Veroj, Mazhar Kara, Ali Kızılay û Bayram Bozyel jî  bi nivîsarên xwe yên hêja di vê hejmarê da ciyê xwe girtin.
Wek tê zanîn di 12 Sibata 2017an de me wek Kovara Dengê li Diyarbekirê bi navê “Pirsa Kurd û Ruwenga Çareseriya Federalî” konferansêk lidarxisti bû.  Me axaftinên wê konferansê deşifre kir û di vê hejmarê da belaw kir.
Heta hejamareke din bimînin di xweşiyê da. 

 

Merhaba,

Merhaba,
Yeni ve içeriği dolu yeni bir Deng ile karşınızdayız.
Bilindiği gibi bölgede ve Ortadoğu’da önemli gelişmeler yaşanıyor. Bu süreçte en çok ön plana çıkan konu Kurdistan’ın bağımsızlığı için öngörülen referandum tarihinin netleşmiş olmasıdır. 07 Haziran’da, Kürdistan Bölge Başkanı Mesud Barzani ve Kürdistan siyasi partilerinin yaptığı ortak toplantıda bağımsızlık referandumunun 25 Eylül 2017 tarihinde yapılması kararlaştırıldı.
Bu karar tarihi bir nitelikte ve daha şimdiden Kürdistan’ın dört bir tarafında büyük bir coşku ve heyecana yol açmış durumda.
Yazarlarımızdan Mesud Tek ve Çetin Çeko bu konuyu işledikleri yazılarında süreci çok yönlü ele aldılar, bağımsızlık referandumu sonrası Kürtleri bekleyen görev ve sorumluluklara ilişkin açıklayıcı değerlendirmelerde bulundular.
Bu sayıda yer verdiğimiz konulardan biri de 16 Nisan referandumu sonrası Türkiye’nin durumu. Ümit Tektaş bu konuyla ilgili yazısında 16 Nisan referandumundan sonra Türkiye’nin nasıl bir sisteme geçtiğine ve bu yeni durumun Kürtler için ne anlama geldiğine açıklık getirmeye çalıştı. Bu konuyla bağlantılı olarak Hasan Dağtekin de “seçim sistemleri ve partiler yasası” üzerine bir yazı kaleme aldı.
Bu sayıda yer verdiğimiz konulardan biri de “Zazalar” başlığı altında yaşanan tartışmalar. Bu meseleyi konunun uzmanı Mihemed Malmisanij ile konuştuk. Kendisiyle yaptığımız röportajda Malmisanij bu alana ilişkin birçok kafa karışıklığı ve çarpıtmayı aydınlığa kavuşturdu.
Bu sayıda ayrıca Said Veroj, Mazhar Kara, Ali Kızılay ve Bayram Bozyel’in değişik konulara ilişkin yazılarını bulacaksınız.
Son olarak Deng’in bu sayımızda, bu yılın içinde Diyarbakır’da yaptığımız “Kürt Meselesi ve Federal Çözüm Konferansı”na sunulan tebliğlere yer verme olanağı bulduk.
Beğeniyle okuyacağınızı umuyoruz.

 

DENG'in 105. sayısını buradan okuyabilirsiniz.

 

İÇİNDEKİLER
 
Madde 1:   Partinin Adı
Madde 2:   Partinin Tanımı
Madde 3:   Partinin Amacı
Madde 4:   Partinin İç İşleyiş İlkeleri
Madde 5:   Üyelik Koşulları ve Yöntemi,  Üyelikten Ayrılma, Silme ve Çıkarılma
Madde 6:   Üyenin Hak ve Görevleri
Madde 7:   Partinin Organları
Madde 8:   Parti Meclisi
Madde 9:   Genel Başkan
Madde 10: Merkez Yönetim Kurulu
Madde 11: Seçimlere İlişkin Ortak Hükümler
Madde 12: İl Kongresi ve Yönetim Kurulu(YK)
Madde 13: İlçe Kongresi ve Yönetim Kurulu(YK)
Madde 14: Belde Örgütü
Madde 15: Danışma Meclisleri
Madde 16: İl, İlçe ve Belde Üyeleri ve Partisiz Vatandaşlar Konferansları
Madde 17: Parti Temsilciliği ve Lokalleri
Madde 18: Yurtdışı Örgütlenmesi
Madde 19: Gençlik Kolu Örgütü
Madde 20: Kadın Kolu Örgütü
Madde 21: Emek ve Meslek Kolu Örgütü
Madde 22: Görevden Alma
Madde 23: Seçimlere İtiraz
Madde 24: Yargı Yoluyla Kongre
Madde 25: Meclis Grupları
Madde 26: Milletvekili Önseçimi
Madde 27: Yerel Seçimlerde Parti Adaylarının Belirlenmesi
Madde 28: Disiplin Kurulları
Madde 29: Disiplin Suçları ve Yaptırımları
Madde 30: İtiraz
Madde 31: Karar Düzeltme ve Yeniden Yargılama İstemi
Madde 32: Mali Hükümler
Madde 33: Ödentiler
Madde 34: Giderlerde Sorumluluk ve Yetki
Madde 35: Borç Verme Yasağı
Madde 36: Mali Beyanı
Madde 37: Bütçe ve Kesin Hesap
Madde 38: Mali İşler Yönetmeliği
Madde 39: Tutulacak Defterler
Madde 40: Tüzükte Hüküm Bulunmayan Durumlar
Madde 41: Tüzüğün Yürürlüğe Girmesi

Geçici Madde 1: Kurucular Kurulunun Görevi, Yetkileri ve Çalışma Yöntemleri
Geçici Madde 2: İl, İlçe veya Temsilcilik Atamaları
 
PARTİNİN ADI

Madde 1: Partinin adı: Partiya Sosyalîst a Kurdistan'dir. Türkçesi Kürdistan Sosyalist Partisi'dir. Kısa adı PSK'dir. Amblemi, kırmızı zemin ortasında 21 ışınlı güneş, güneşin içinde partinin kısa adından oluşur. Parti Genel Merkezi resmi olarak Ankara'dadır. Çalışmalarının fiili merkezi Diyarbakır'dadır.
 
PARTİNİN TANIMI

Madde 2: PSK, özgürlükçü, yurtsever, demokratik ve sosyalist bir partidir. PSK, Kürdistan emekçilerinin, orta sınıfın, köylülerin, dar gelirlilerin, zayıf katmanların, aydınların, özgürlük ve eşitlikten yana olan bütün kesimlerin partisidir.
 
1974 yılının sonunda kurulan PSK, Özgürlük Yolu siyasi geleneğinin çok değişik araçlarla yürüttüğü barışçıl, demokratik ve meşru mücadele deneyimini yeni koşullarda sürdürür.
 
PARTİNİN AMACI

Madde 3: PSK, yakın hedef olarak önüne Kürt halkının ulusal özgürlüğünü koymuştur. PSK, Kürt halkının ulusal özgürlüğünü, halkımızın kendi kaderini özgürce belirlemesinde görür. Kürt halkı kendi kaderini özgürce belirlemeli ve kendi kendisini yönetme hakkına sahip olmalıdır. 
 
Her halk topluluğu gibi Kürt halkının da zulme, insan onurunu hedef alan vahşi ve çağdışı uygulamalara karşı, son çare olarak direnme hakkı vardır. Ancak ülke ve bölgemizdeki deneyimler,  savaş ve şiddetin sorunları çözmek yerine onları daha da derinleştirdiğini göstermiştir. PSK her türlü sorunun diyalog, karşılıklı görüşme ve barışçıl yöntemlerle çözümünden yanadır. PSK, dönemin koşullarını gözeten, gerçekçi, sonuç alıcı, barışçıl yol ve yöntemlere dayalı bir mücadele tarzını esas alır. Mücadelesinde açık, sivil, demokratik ve meşru araç ve yöntemleri kullanır.
 
PSK, siyasi mücadelede hukukun üstünlüğüne, demokrasi ilkelerine, insan haklarına, azınlıkların hak ve özgürlüklerine, insan onur ve haysiyetine büyük bir değer biçer. Cinsiyetçi yaklaşımları reddeder.
 
Partimiz, BM İnsan Hakları Beyannamesi, AGİT, Paris Şartı, AB Katılım Ortaklık Belgesi ve Kopenhag Kriterleri vb. insan hak ve özgürlüklerini içeren uluslararası sözleşmelere büyük bir önem atfeder.
 
Partimiz, insanların hayatlarıyla ilgili kararlara her düzeyde katılımını mümkün kılan, doğrudan demokrasi idealine sahip çıkar. Yerel politikanın ve yerel düzeyde kararlara katılımın belirleyici olduğu katılımcı bir demokrasi kurmayı amaçlar.
 
Partimiz, şiddete karşıdır. Savaşa, militarizme ve devlet şiddetine karşı mücadele eder. Erkeklerin kadınlara, insanın diğer canlılara yönelik şiddetine ve toplumsal hayata sinmiş her türlü şiddete karşı mücadele eder. Şiddetsiz bir politik dili ve mücadeleyi savunur.
 
PSK, insanlığın özgürlük, eşitlik, adalet, barış ve dayanışma gibi evrensel ortak değerlerine ve bu uğurdaki tarihsel mücadele birikimine sahip çıkar ve bu tutumu kararlıca sürdürür.
 
PSK, insanlığın uzun vadeli geleceğini sosyalizmde görür. İnsanın her bakımdan özgür olması ve çok yönlü gelişimi için buna inanır. Sosyalizm, toplumsal yaşamda her türlü sömürü ve baskı ilişkisinin son bulmasıdır, gerçek anlamda özgürlük ve eşitliktir.
 
PARTİNİN İÇ İŞLEYİŞ İLKELERİ

Madde 4: Parti, iç işleyişinde tam açıklığa, üyelerin eşitliği esasına dayanır. Herhangi bir nedenle üyelere ayrıcalık tanınamaz. Parti çalışmaları ve iç işleyişinde kolektif yönetim, kişisel hukuki sorumluluk esastır.
 
Partide, tüm yönetici görevlere seçimle gelinir. Seçimle gelenler, yasal zorunluluklar haricinde azledilemez. Seçenlerin seçtiklerini her zaman geri çağırma hakkı vardır. Partinin iç işleyiş ve yaşamında demokrasi esastır. Partide, politikaların oluşturulmasında, kararların alınmasında çoğulculuk, farklılıkların meşruiyeti ve azınlığın hakları güvence altına alınır.
 
Partide, üye hukuku egemen ve geçerlidir. Üyelerin ortak politik kimliği partinin program ve tüzüğünde ifadesini bulur.
 
Organların toplantıları parti üyelerine açıktır. Bunu, üyelerin sözlü ya da yazılı olarak organlardan talep etmesi ve masraflarını karşılaması durumunda gerçekleştirir. Bu durumda, organların çalışmasının verimliliği açısından, toplantıya katılanlar söz ve öneri sahibi olamazlar, dinleyici olabilirler. Ancak organ kararıyla, en fazla üç kişiye söz hakkı tanınır.
 
Partide, program ve tüzük zemininde eylem birliği esastır. Kararların uygulanmasına katılmak gönüllülük esasına dayanır. Organlar, kararları almadan önce, üyeler içinde tartışılmasına özen gösterir,  gerektiğinde örgüt içi referandum gibi yöntemler uygular. Ancak karara katılmayanlar, karşı eylem örgütleyemezler. Bu maddede belirtilen hak, parti kurullarında görevli üyeler tarafından örgütsel görevlerin yerine getirilmesini engelleyecek biçimde kullanılamaz.
 
Partide tüm faaliyetler tam bir açıklık içinde yürütülür. Tüm parti üye ve örgütlerinin parti çalışmaları ile ilgili olarak zamanında, sürekli ve yeterli bir biçimde bilgilendirilme, bilgiye engelsiz ulaşabilme ve denetleyebilme hakkı vardır. İlgili parti organları bunları gerçekleştirmekle yükümlüdür.
 
ÜYELİK KOŞULLARI ve YÖNTEMİ, ÜYELİKTEN AYRILMA, SİLME ve ÇIKARILMA
 
Madde 5:

ÜYELİK
 
Partiye, partinin tüzük ve programını benimseyen ve ödentisini her ay düzenli ödemeyi kabul eden, medeni ve siyasi hakları kullanma ehliyetine sahip bulunan, yasanın belirlediği yaşı doldurmuş ve yasal koşullara sahip olan herkes üye olabilir.
 
ÜYELİK BAŞVURU USULÜ VE BAĞLAYICI İLKELER
 
a-Partiye üye olmak isteyen kişi, kimliği ile üç nüsha üye giriş fişini doldurarak, sürekli ikamet ettiği ya da işyerinin bulunduğu ilçe örgütüne başvurur. Bu başvuruda, iki partili üyenin önerisi zorunludur.
 
b-Üyelik için başvurana, tarih ve kayıt numarası belirtilen bir alındı belgesi verilir.
 
c-Yurtdışında bulunan vatandaşlar, üyelik için, Türkiye’de son ikamet ettikleri yerin ilçe başkanlığına başvururlar.
 
d-Başvuranın bulunduğu yerde ilçe örgütü kurulmamışsa üyelik başvurusu il örgütüne, il örgütü de kurulmamışsa Genel Merkeze yapılır.
 
e- Birden çok örgüt birimine üye olunamaz. Aksi takdirde son yazılma tarihinden önceki üye yazımları geçersizdir.
 
f-Üye olduğu ilçeden ayrılan, taşındığı yeri ve ayrıldığını, en geç bir ay içinde üye olduğu İlçe Başkanlığına yazılı ya da sözlü tutanağa geçirterek bildirir. İlçe Başkanlığı, üyenin yazımını gittiği yer İlçe Başkanlığına aktarır.
 
g-Üyeler, yazılı oldukları ilçe dışında İl Kongresi’ne ve yazılı oldukları ilçenin bağlı oldukları il dışında Büyük Kongre’ye delege seçilemezler.
 
ÜYELİĞE KABUL
 
Partiye üyelik başvuruları parti panosunda ilan edilir. Üyelik başvuruları, 30 gün içinde olumlu veya olumsuz bir karara bağlanır. Bu süre içinde karar alınmadığı takdirde başvuru kabul edilmiş sayılır.
 
Üyeliğe ilişkin ret kararları 2/3 organ üyesinin katılacağı toplantıda karara bağlanır ve 15 gün içinde bir yazıyla başvuran kişiye bildirilir.
 
Üyeliğe karar verildiği zaman, tarih ve numarasıyla üye defterine işlenir. 
 
İlçe Yönetimi, başvuru belgelerinin birer kopyasını başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde Genel Merkeze ve İl Başkanlığına gönderir.
 
RET KARARINA İTİRAZ

Üyeliğe ilişkin ret kararı gerekçesiyle birlikte başvurana yazılı olarak bildirilir. Üyelik başvurusu ilçe yönetim kurulunca reddedilenler, 15 gün içerisinde il yönetim kuruluna, il başkanlığı kurulmamış yerlerde Merkez Yönetim Kurulu’na itiraz edebilirler. İtiraz üzerine verilen karara karşı, 15 gün içinde il yönetim kurulu kararları için Merkez Yönetim Kurulu’na; Merkez Yönetim Kurulu’nun ret kararı için de 1 ay zarfında Parti Meclisi’ne başvurulabilir. Bu kurulun kararı kesindir.
 
KİMLİK BELGESİ
 
Üyeliği kesinleşen kişiye, fotoğraflı bir parti üye kimlik belgesi verilir. Üyeliğe kabul edilen kişinin, üye kayıt fişinin bir nüshası il örgütüne diğer nüshası da Genel Merkez’e gönderilir.
 
PARTİ MECLİSİ (PM) KARARIYLA ÜYE YAPMA
 
Partiden çıkarılmış ya da üyelikten adı silinmiş olanlar ancak aradan 6 ay geçtikten sonra Parti Meclisi onayı ile yeniden üye yazılabilirler. Bunlar için, başvuru ve üyeliğe kabul prosedürü geçerli değildir.
 
Parti açısından yerel, ara ve genel seçimlerde adaylığı yararlı görülenlerin başvuruları üzerine, ilgili belgeler Merkez Yürütme Kurulu tarafından, üye yazılan üyenin bağlı bulunduğu ilçesine gönderilir, adı üyelik defterine doğrudan işlenir. Bu durumda madde 6 ile 11 (f) fıkrası uygulanmaz.
 
FAHRİ ÜYELİK
 
Parti, katkısı olabilecek ve asil üye olamayan kişilerin çalışmalara katkısını almak için fahri üyeler kayıt edebilir. Fahri üyelerden tüm parti örgüt, organ ve kademelerde etkin bir biçimde yararlanılabilmesi için Parti Meclisi gerekli yönetmeliği çıkarır.
 
ÜYELİKTEN AYRILMA, SİLME VE ÇIKARILMA
 
Üye, istediği zaman, üyesi olduğu parti örgütüne yazılı ayrılma isteğini bildirerek partiden ayrılabilir. Durum 7 gün içinde İl Başkanlığına ve MYK’ya bildirilir. Parti kimlik belgesi geri alınır.
 
Üyenin, başvuru belgesinde yanlış veya gerçek dışı bilgi verdiği; üyeliğe yazım sırasında yasalar ve tüzüğün öngördüğü nitelikleri taşımadığı veya bu nitelikleri sonradan yitirdiği anlaşılırsa İlçe Yönetim Kurulu, İl Yönetim Kuruluna bildirir. İl Yönetim Kurulu üyeden en geç 15 gün içinde açıklama yapmasını ister. Bu süre zarfında cevap verilmez ya da cevap inandırıcı bulunmazsa üyenin adı kayıt defterinden silinir. Karar ilgiliye, İlçesine ve Genel Başkanlığa 15 gün içinde duyurulur. İlgili, kendisine yapılan duyuru gününden başlayarak 15 gün içinde MYK’ya itiraz edebilir. Bu organın kararı kesindir. 30 gün içinde karara bağlanmayan itirazlar, ilgili lehinde kabul edilmiş sayılır.
 
Yargı organları ya da yetkili organların kararı uyarınca adı silinenler için de MYK durumu ilgili İl, İlçe Başkanlığı ve Genel Başkanlığa bildirir.
 
Üyelik, istifa veya disiplin kurulu kararı ile çıkarılma; başka bir partiye üye olduğu saptanan üyelere ilişkin ilgili ilçe örgütü yönetim kurulunun düşürme kararıyla sona erer. Parti örgütüne bildirdiği adresinde bulunamayan ve bu nedenle 1 yıl süreyle ilişki kurulamayan üyenin de üyeliği düşürülür.  Parti örgütüne bildirdiği adresinde bulunmayan ve bu nedenle 1 yıl süreyle ilişki kurulmadığı için üyeliği düşürülen üye, düşürme kararını öğrendiği günden itibaren 15 gün içinde kararı veren örgüte itiraz edebilir. İtiraz süreci, üyeliği düşürülen üye tarafından bir üst örgüte itiraz ile sürdürülürse bu süreç kesin hükme kadar işler.
 
YÖNETMELİK
 
Üyelik işlerinin ve kayıtlarının düzenlemesine dair uygulama esasları Parti Meclisi tarafından hazırlanan yönetmelik ile belirlenir.
 
ÜYENİN HAK VE GÖREVLERİ
 
Madde 6: 
 
ÜYENİN HAKLARI
 
Parti üyeleri; parti içinde karar oluşturma süreçlerine çoğulcu demokrasinin kural ve kurumları içinde katılma; partinin düşünce ve eylem alanının genişlemesi, derinleşmesi için organlara öneri sunma; organların bu önerileri ciddiye almaması halinde parti platformunda tartışılmaya açılmasını isteme; partide tüm organlara aday olma, seçilme, seçme; üye olunduktan 45 gün sonra ve aidatını ödemek koşuluyla her kademedeki parti örgütü ve tüm parti görevleri için aday olma; seçme ve seçilebilme; yerel ve genel seçimlerde parti adaylarını belirlemek için önseçim ve parti içi eğilim yoklamalarına katılma haklarına sahiptir.
 
ÜYENİN GÖREVLERİ
 
Parti üyeleri, parti programına ve tüzüğüne uymak; organ kararlarını ve bildirgelerini eksiksiz yerine getirmek; üstlendikleri parti görevlerini sorumluca yerine getirmek; üyeler ve organlar arasında gerekli saygınlığı yaratmak; ayrımcılığa meydan vermemek; hiçbir kişi, çevre, düşünce ve inanç gurubuna imtiyaz tanımamak, partiye üye kazanmak göreviyle mükelleftirler.
 
PARTİNİN ORGANLARI
 
Madde 7:
 
BÜYÜK KONGRE
 
Büyük Kongre, partinin en yüksek karar organıdır. Seçilmiş ve doğal delegelerden oluşur.
 
A-Seçilmiş Delegeler:
 
İki Büyük Kongre arasında yapılmış son il kongrelerince seçilir. Seçilecek delege sayısı, 24 delegeyi aşmamak şartıyla, o ilde seçilecek milletvekili sayısının en fazla iki katı kadardır. Ancak il örgütleri milletvekili sayısının iki katını ve azami 40 delegeyi aşmamak şartıyla her 500 üye için bir delege fazladan seçme hakkına sahiptir.
 
İl sınırları içerisindeki toplam parti üyelerinin sayısı 600’den fazla değilse il kongresi, tüm il örgütü üyelerinin katılımı ile toplanarak Büyük Kongre delegelerini seçebilir.
 
İlçe örgütü bulunup, henüz il merkezi açılmamış illerde, ilçeler il delegelerini oluşturur. Büyük Kongre delegeleri bu il delegeleri tarafından seçilir.
 
B-Doğal Delegeler:
 
Genel Başkan, Parti Meclisi, Merkez Disiplin Kurulu üyeleri, partili bakan ve milletvekilleri ve kurucular doğal delegeleri oluştururlar.
 
Kurucu doğal üyelerin sayısı seçilmiş delege sayısının yüzde 15’inden fazla olamaz. Fazla olması halinde toplanarak kendi aralarında bu oran kadar kurucu doğal delegeleri seçerler.
 
Büyük Kongre’nin doğal delegeleri ayrıca il kongrelerinde delege seçilemezler.
 
C-Toplanması:
 
Büyük Kongre olağan olarak iki yılda bir toplanır.
 
Toplantının yer, gün ve gündemi PM tarafından kararlaştırılıp en az bir ay önce örgüte bildirilir; PM’nin çalışma raporu ve PM tarafından hazırlanmış karar tasarıları ve varsa kongrenin diğer belgeleri il örgütlerinde ilan etmek üzere il başkanlıklarına ve delegelere Büyük Kongre’den 15 gün önce gönderilir.
Büyük Kongrenin toplantı yeter sayısı, Büyük Kongre delegelerinin salt çoğunluğudur. Toplantıda çoğunluk sağlanamazsa Büyük Kongre nisapsız olarak çağrılan gündemle, belirtilen yerde, bir gün sonra toplanır. Büyük Kongre için gazete ilanı verilmez.

D-Olağanüstü Toplanma:

Genel Başkan veya Parti Meclisi'nin gerekli görmesi ya da Büyük Kongre delegelerinin en az 1/5’inin imzası ile toplantıya çağrılır.
Olağanüstü Büyük Kongre çağrılı olduğu gündem ile bağlıdır. Olağanüstü Büyük Kongre istemi usulüne uygun biçimde ilgili yönetim birimine ulaştırılmasından başlayarak en geç 3 ay içerisinde yapılır.
 
PM, Kongrenin yeri, gündemi ve varsa diğer kongre belgelerini en az 15 gün önceden il örgütlerinde ilan etmek üzere il başkanlıklarına ve delegelere gönderir.
 
E-Yönetimi
 
Büyük Kongre’yi Genel Başkan veya görevlendireceği yardımcılardan biri, bu organların boşalması durumunda PM’nin kendi içinde seçtiği bir üye açar. Büyük Kongre Divanı bir başkan, iki başkan yardımcısı ve gereği kadar yazmandan oluşur. Büyük Kongre Divanı açık oy ile seçilir.
 
Büyük Kongre Divanı, kongre çalışmalarının genel hukuk kurallarına, Siyasi Partiler Yasasına, Parti Tüzüğüne ve parti içi demokrasi ilkelerine uygun yürütülmesi ile yükümlüdür. Divan, Büyük Kongre çalışmalarını yasa, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yönetir.
 
F-Görüşmeler
 
Büyük Kongre’de gündem konuları sıra ile ele alınır. Söz isteyenlere sıra ile söz verilir. Konu ile ilgili söz süreleri Kongre Divanı tarafından saptanır. Karar yeter sayısı, hazır bulunan delegelerin salt çoğunluğudur. Gündeme kongre delegelerinin % 10’unun yazılı istemi ile gündem maddesi eklenebilir. Parti programı ve tüzüğünde değişiklik ile parti politikaları konusundaki önerge ve karar tasarıları delegelerin % 20’sinin imzası ile verilir. Bu önergelerin üzerinde doğrudan görüşme açılır.
 
G- Görev ve Yetkileri
 
a)   Varsa öncelikle gündem değişiklikleri önerilerini görüşmeye açmak ve çalışmaları gündem sırasına göre yürütüp karara bağlamak,
 
b)   PM’nin yurt ve dünya olaylarını, parti çalışmalarını değerlendiren raporunu tartışmak, gelecek dönem için önerileri karara bağlamak,
 
c)   Hesapları incelemek, PM’in aklanması, kesin hesap, bilanço ve bütçe tasarısının onaylanması konusunda karar vermek,

d)   Tüzük ve program doğrultusunda, yurt ve dünya olaylarını, parti sorunlarını değerlendirmek, gerekirse kararlar almak,
 
e)   Genel Başkan, PM, Merkez Disiplin Kurulu asil ve yedek üyelerini seçmek,
 
f)    Gerektiğinde tüzük ve programında değişiklik yapmak,
 
g)   Partinin kapanmasına ya da bir başka parti ile birleşmesine, böyle durumlarda malların tasfiye ve intikal biçimlerine karar vermek,
 
h)     Yasaların verdiği diğer yetkileri kullanmak.
 
Partinin tüzük ve programında değişiklik yapılmasına ya da parti politikasını ilgilendiren konularda karar alınmasına ilişkin önerileri karara bağlamak için, bunların Genel Başkan, PM veya Büyük Kongre üyelerinin % 20'sinin yazılı istemi üzerine önerilmesi gerekir.
 
H-Seçimler
 
a)     Büyük Kongre’de seçimlere geçilmeden önce adaylar saptanır. Aday olmayanlar seçilemezler. Genel Başkanlığa aday olabilmek için, kongreye katılan en az % 5 delegenin yazılı önerisi gerekir. Büyük Kongre Divanı öneriyi ve imza sahiplerinin adlarını okur ve varsa itirazları karara bağlar. Bir delege adaylardan sadece biri için imza verir.
 
b)  Kongrede organ seçimlerinde kural, tek ve ortak listedir (çarşaf liste). Ancak gündemin seçim maddesine geçilmeden önce Kongreye katılan delegelerin %5’inin Divan Başkanlığına verecekleri önerinin Kongreye katılan üyelerin açık oylarıyla kabulü halinde blok liste usulüyle seçimlerin yapılmasına karar verilebilir.
 
c)   Tek ve ortak liste uygulamasında (çarşaf liste), bütün adayların kura ile belirlenen harften başlamak üzere soyadına göre hazırlanmış alfabetik liste kullanılır. Bu liste, Divan Başkanlığınca bastırılır. Liste, ilçe seçim kurulu başkanlığınca mühürlenerek oy pusulasına dönüştürülür. Bu pusulada seçilecek üye sayısı kadar adaya, adının hizasına işaret konularak oy verilir. Fazla işaretlenmiş veya seçilecek üye sayısının yüzde ellisinden az işaretlenmiş pusulalar geçersiz sayılır. Organ seçimlerinde adayların aldıkları oy sayısına göre sıralama yapılarak asıl ve yedek üyeler belirlenir. En çok oy alanlar asıl, onlardan sonra gelenler yedek üye seçilmiş olurlar.  Eşit oy alanlar arasında ad çekme yoluyla sıra saptanır.
 
d)  Blok liste ile yapılacak seçimlerde bütün adayların soyadına göre hazırlanmış alfabetik liste kullanılır. Bir aday, blok listelerden yalnızca birisinde yer alabilir. Bir adayın birden çok listede yer alması halinde, Kongre Divan Başkanlığınca açıklama yapılarak adayın hangi listede yer almak istediği saptanır ve düzenleme buna göre yapılır. Adayın beyanına rağmen başka listelerde yer verilmesi halinde, bu blok listeler geçersiz sayılır ve Kongre Divan Başkanlığınca işleme konulmaz. Blok listeler dışında asıl ve yedek üye adayı olarak başvuruda bulunmak mümkündür.  Divan Başkanlığınca kesinleştirilen bireysel adayların ad ve soyadlarını içeren bir liste, seçim kurulunca onaylanarak sandık başına ve oy verme hücrelerine asılır.  Basılmış olan blok listeler, Kongre Divan Başkanlığınca İlçe Seçim Kuruluna mühürlettirilerek oy pusulası haline dönüştürülür. Bu suretle oluşturulan oy pusulalarındaki isimler çizilebilir, yerine yeni isimler yazılabilir. Her adayın, aday olduğu listeden şahsen veya ayrı listelerden aldıkları oylar hesaba katılarak toplanır ve böylece listedeki sırası saptanır. Asıl ve yedek üyeler,  ayrı ayrı belirlenir. Seçilecek üye sayısından fazla veya üye sayısının yüzde ellisinden az isim yazılı oy pusulaları geçersiz sayılır.
 
e)     Seçimler için hazırlanan oy pusulalarında organlar ayrı ayrı yer alır. Bir organ listesinde geçersizlik varsa oy pusulasının yalnızca ilgili organ için olan bölümü iptal edilir. Pusulanın diğer organlarla ilgili bölümleri geçerli olur ve sayılır.
 
f)      Organlarda kadın ve gençlik kotasına ilişkin hükümler uygulanır; kadın ve gençlikten varsa en az yüzde on beşer oranında toplam yüzde otuz üye bulunur. Her ikisinden üye seçilmesi gereken organlarda bu durum genel sıralama ile gerçekleşmemiş ise, aynı cinsiyetten aday olanlar arasında aldıkları oya göre ayrı ayrı sıralama yapılır. Alınan oya bakılmaksızın, varsa her iki cinsiyetten yeterli üye alınarak organlar seçilmiş sayılır. Geri kalanlar o cinsiyetten üyelerin yedeği olur. 
 
PARTİ MECLİSİ

Madde 8:
 
A-Seçimi, Oluşumu ve Toplanması:
 
Parti Meclisi için, Büyük Kongre tarafından 40 asil ve 10 yedek üye seçilir.
 
En az 3 ayda bir toplanan PM’nin başkanı Genel Başkan’dır. İlk toplantısını Büyük Kongre’nin bitiminden sonra en geç 15 gün içinde yapar. Gündem, 1 hafta önce eğer görüşülecek yazılar varsa yazılarla birlikte üyelere ulaştırılır.
 
Toplantıyı Genel Başkan veya belirlenen başkan yardımcısı yönetir.
 
PM’de boşalma olursa PM seçim yönetmeliğinde belirtilen usullere göre, yedek üyeleri göreve çağırır.
 
Olağan toplantılara 3 kez geçerli nedeni olmaksızın katılmayanların üyeliği, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ve gizli oyla alınacak kararla düşer.
 
Genel Başkan, MYK gerek gördükçe veya PM’nin % 20 üyesinin yazılı istemi halinde, görevlendirilen Genel Başkan Yardımcısı, gündemi açıklayarak PM’yi olağanüstü toplantıya çağırır.
 
PM’nin çalışma yöntemleri ve kuralları ‘Çalışma Kuralları Yönetmeliği’nde gösterilir.
 
Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır.
 
Olağanüstü toplantılarını, Genel Başkan’ın, MYK'nın ya da organ üyelerinden % 20’sinin yazılı istemi ile yapar. 
 
B-Görev ve Yetkileri:
 
a-Büyük Kongre’den sonra en yetkili organdır.
 
b-İki Büyük Kongre arasında partiyi yönetir.
 
c-MYK’yı seçer.
 
d-Parti örgütü ve işleyişi ile ilgili kararlar alır. Parti işlerini düzenleyen yönetmelikler yapar.
 
e-Büyük Kongre’yi toplantıya çağırır, gündemi hazırlar.
 
f-Büyük Kongre’ye yurt ve dünya olayları ve parti çalışmaları hakkında rapor, kesin hesap, bilanço ve bütçe tasarısı sunar.
 
g-Büyük Kongre’nin toplanmadığı durumlarda, partinin hukuki varlığına son verilmesi, tüzük ve programın değiştirilmesi dışında bütün konularda karar alabilir.
 
h-Kurulun gündemini Genel Başkan hazırlar. MYK veya en az 1/5 kurul üyesinin istemi ile gündeme yeni maddeler tartışmasız eklenir.
 
ı-Seçimlere katılıp katılmama ve parti adaylarının belirlenmesi konusunda SPY’nin 37. Maddesi’ndeki gerekleri yerine getirir.
 
i-Partide ihtiyaç duyulan konularda partili ve partisiz kişilerin katıldığı danışma kurullarını oluşturur.
 
j-Genel Merkez, il ve ilçe düzeyinde kurulacak olan danışma kurulları, çalışma gurupları ve uzmanlık komisyonlarına ilişkin yönetmelikler yapar.
 
k-Partide ihtiyaç duyulan konularda danışma ve çalışma kurulları ile uzmanlık komisyonları oluşturur.
 
l-Hükümet kurmaya, tüm üyelerin görüşünü alarak hükümete katılmaya, hükümetten çekilmeye karar verir. Bu kararların alınmasında partinin TBMM’de bulunan üyeleri de toplantıya katılır.
 
m-Taşınır ve taşınmaz mal alımına ve satımına karar verir.
 
n-Uluslararası örgütlere üye olma ve ayrılma kararını verir.
 
o-PM, Genel Merkez, il ve ilçe düzeyinde gerekli gördüğü bütün yönetmelikleri düzenler.
 
ö-PM,  üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır; toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla karar alır.
 
p-Gerek gördüğünde, gündemde yer alan konularda kararları almadan önce,  parti organları ve mümkünse tüm parti üyeleri içinde konuları tartışmaya açar, yazılı görüşler alır. Gerektiğinde parti üyeleri içinde referanduma başvurabilir.
 
r-Yılık tahmini bütçeyi hazırlar.
 
s-Yıllık bütçeyi görüşür karara bağlar ve kesin hesabı onaylar.
 
ş-İl ve İlçe Kongrelerinin takvimini hazırlar ve yürütülüş yöntemlerini belirler.
 
t-Başvuruyla veya re’sen, MDK kararlarına karşı düzeltme ve yargılamanın yenilenmesi istemiyle kararı MDK’ya gönderebilir.
 
u-PM üyeleri, il başkanlığı dışında il ilçe yönetim kurullarında yer alamazlar.
 
ü-SPY’nın 38. maddesine göre Milletvekili Genel ve Ara Seçimleri’nde partice gösterilecek kontenjan adaylarını seçer ve gösterir. Gerekli görülen hallerde yerel yönetim seçimlerinde aday belirler.
 
v-Yasa ve tüzükte öngörülen diğer görevlerini yapar, yetkilerini kullanır.

GENEL BAŞKAN

Madde 9: 
 
A-Seçimi:
 
a-Genel Başkan, seçim maddesinden önce Büyük Kongre’ye katılan delegelerin % 5’i tarafından Divan’a önerilen adaylardan,  Büyük Kongre’nin delege tam sayısının salt çoğunluğu tarafından ve gizli oyla seçilir.
 
b-İlk iki oylamada sonuç alınamazsa üçüncü oylamada en çok oy alan aday seçilmiş olur.  
 
c-Genel Başkan seçiminde SPY’nın ilgili maddesindeki kurallara uyulur.
 
d-Genel Başkanlık dört kongre dönemiyle sınırlıdır. Genel Başkan olan üye eğer dört dönem üst üste Genel Başkanlık yapmışsa izleyen kongrede aday olamaz.
 
e-Genel Başkanlığın boşalması durumunda, PM’nin salt çoğunluk oylarıyla tespit ettiği bir üye Büyük Kongre’ye kadar Genel Başkanlığa vekalet eder. PM, yeni Genel Başkanı seçmek üzere Büyük Kongre’yi en geç 45 gün içinde toplantıya çağırır.
 
B-Görev ve Yetkileri:
 
a-Genel Başkan, Disiplin Kurulları dışında tüm parti organlarının başkanıdır. PM ve Merkez Yürütme Kurulunda (MYK) oy kullanma hakkına sahiptir.
 
b-Partiyi, dışarıya karşı temsil eder. Tüzük, Program, Büyük Kongre ve PM kararları ışığında parti çalışmalarını MYK ile birlikte yürütür ve koordine eder.
 
c-Genel Başkan, partiyi, adli, idari ve benzeri merciler, kuruluşlar nezdinde MYK vasıtasıyla temsil etmek, parti adına dava açmak, taraf olmak yetkisine sahiptir.
 
d-Büyük Kongre’yi toplama yetkisine sahiptir. Gündem belirleyerek PM, MYK ve Meclis gurubunu toplantıya çağırır.
 
e-Gerekli gördüğü konularda danışmanlar atar ve araştırma yaptırır.
 
f-Parti Genel Merkezi’nin çalışmalarını Genel Başkan Yardımcılarıyla birlikte düzenler.
 
g-Genel Merkez alanında bulunmadığı hallerde bir genel başkan yardımcısını vekil tayin eder.
 
h-Genel Başkan parti çalışmalarını Diyarbakır’da koordine edebilir. 

MERKEZ YÜRÜTME KURULU

Madde 10:

A-Seçimi:
 
a-MYK, PM üyeleri arasından seçilir.  Genel Başkan ile birlikte 15 üyeden oluşur.
 
b-MYK’da boşalma halinde, PM’in üyeleri arasında boşalan üyenin yerine seçim yapılır.
 
c-MYK üyeleri, PM üyelerinden en az 10 üyenin teklifi üzerine, PM tarafından salt çoğunluğun gizli oyu ile görevden alınır.
 
d-MYK’nın 3 olağan toplantısına art arda özürsüz katılmayan üye, kurulun tam sayısının salt çoğunluğunun oyuyla görevden alınabilir.

B-Toplanması:
 
a-PM tarafından seçilmesinden sonra, en geç iki hafta içinde toplanır ve kendi içinde görev bölümü yapar.
 
b-MYK’ya, Genel Başkan başkanlık eder. Bulunmadığı durumlarda, toplantıyı görevlendirdiği Genel Başkan Yardımcısı yönetir.
 
c-MYK, olağan olarak ayda bir toplanır. MYK’nın gündemini, Genel Başkan, Genel Başkan yardımcılarıyla birlikte hazırlar ve ilgili Genel Başkan Yardımcısı kanalıyla MYK üyelerine bildirir.
 
d-Genel Başkan veya MYK’nın 1/3 üyesinin istemesi halinde MYK olağanüstü toplanır.
 
e-MYK, bilgi almak ya da bir konuda görüşmek üzere, toplantılarına partili bakanları çağırabilir. Görüşmelere katılan bakanlar, kurul üyesi değillerse oy kullanamazlar.
 
f-MYK,  üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır; toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla karar alır. Karar almadan önce, zamanın elverdiği ölçüde, gündemindeki konular için parti örgütlerinin görüşlerini almaya çalışır.
 
C-Görev ve Yetkileri
 
MYK, en üst yürütme organıdır;
 
a-Büyük Kongre ve PM’nin kararlarını hayata geçirir. Parti düşüncesi ve programının kitleselleşmesi; parti örgütünün yayılması için gerekli girişimlerde bulunur.
 
b-Partinin hükümetle, başka parti ve kuruluşlarla olan ilişkilerini, PM’nin ilke kararları doğrultusunda düzenler.
 
c-Araştırma yaptırır, yayın çıkarır, parti içi eğitim çalışmalarını düzenler. Parti içi eğitim amacıyla okul, akademi açar, çalıştay organize eder.
 
d-Olağan ve Olağanüstü Kongrelerle ilgili hazırlıkları yapar.
 
e-Yıllık Bütçeyi hazırlar, PM’nin onayına sunar; akabinde uygular. Büyük Kongre’ye ve ilgili yerlere sunmak üzere kesin hesabı çıkarır.
 
f-Görev alanlarını belirleyerek, Genel Başkan Yardımcılarını seçer. Genel Başkan Yardımcılarının görev alanları ile ilgili yönetmelikleri onaylar.
 
g-Mali işlerden sorumlu Genel Başkan Yardımcısını seçer. Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, parti gelirlerini toplamak ve harcamaları yapmak; gelir-gider defterinin, bütçe ve kesin hesapların tüzük ve yasalara uygun biçimde tutulmasını sağlamak; parti gelirlerinin yasal ve meşru bir biçimde artırılması projelerini hazırlayıp MYK’ya sunmak ve yetkili kurulların bu konulara ilişkin kararlarını uygulamakla görevlidir.
 
h-Partinin uluslar arası ilişkilerini düzenler, çalışmalarını yürütür.
 
ı-Tüzük hükümlerinin öngördüğü biçimde parti örgütünü yönetir, örgütü denetler, partinin büyümesi için gerekli önlemleri alır.
 
i-İlçe ve İl Kongre çalışmalarının, delege seçimlerinin yasa, tüzük ve yönetmeliklerle yetkili kurulların kararlarına uygun biçimde yapılması için çalışır. Denetimlerini düzenli sürdürür ve gerekli kararı gecikmeden alır.
 
j-PM’ye sunulacak raporları hazırlar.
 
k-Başvuruyla veya re’sen, MDK kararlarına karşı düzeltme ve yargılamanın yenilenmesi istemiyle kararı MDK’ya gönderebilir.
 
l-Parti örgütü bulunmayan il ve ilçelerde kurucu veya geçici yönetim kurulu atamaya yetkilidir.
 
m-Genel merkezde görevlendirilecek kadrolu elemanların sayısını ve görevlerini saptar.
 
n-MYK üyeleri il başkanlığı dışında il ilçe yönetim kurullarında yer alamazlar.

SEÇİMLERE İLİŞKİN ORTAK HÜKÜMLER

Madde 11:
 
a-Partinin merkez, il ve ilçe organları seçimi ile il kongresi ve Büyük Kongre delegelerinin seçimleri, tüzük hükümleri ve SPY doğrultusunda gizli oy, açık ve aralıksız sayım ilkelerine göre yapılır.
 
b-Seçimler, SPY’nın 21. Maddesi gereğince örgüt binasına asılan ve üyelere duyurulan kesinleşmiş delege listeleri esas alınarak yapılır. Bu listelerde adı olmayanlar oy kullanamazlar.
 
c-Büyük Kongre’de adaylar, seçimlere geçmeden önce saptanır. Adaylık önerileri yazılı veya sözlü olarak Büyük Kongre Divanı’na yapılır. Seçim başladıktan sonra adaylık önerilemez. Aday olmayanlar seçilemezler.
 
d-Aday olanların seçimine ilişkin itirazlar, Büyük Kongre Divanı tarafından incelenerek sonuçlandırılır. İtiraz karara bağlanmadan seçimlere geçilemez. Kongre Divan Başkanı seçime geçmeden önce, seçimde uygulanacak kuralları açıklar.
 
e-Büyük Kongre’de yapılacak seçimler için hazırlanacak oy pusulalarında, her organın adayları ayrı bölümlerde gösterilir. Seçimlerde aday sayısı, seçilmesi zorunlu olan asil ve yedek üye sayısından az olamaz.
 
f-Seçme ve seçilme hakkının kullanılması; üye başvurusundan sonra en az 45 gün geçmesi, giriş ödentisi ve üye aidatlarının ödenmiş olması koşullarına bağlıdır.
 
g-Her örgütün kongresinde bir üst örgüt tarafından idari ve mali işlerin tüzüğe, yasaya ve yönetmeliğe uygunluğunu denetlemek üzere denetçiler gönderilir. Denetçiler kongre öncesinde işlemin uygunluğunu denetler.
 
h-Partinin Büyük Kongre’si ve il, ilçe örgütlerinin kongreleri için gazete ilanı verilmez.
 
ı-Siyasi Partiler Yasası’na ve Parti Tüzüğü’ne göre parti içinde yapılacak her kademedeki seçimlerin hangi kural ve yöntemlere göre yapılacağı PM tarafından hazırlanan bir seçim yönetmeliği ile saptanır.

İL KONGRESİ VE YÖNETİM KURULU (YK)

Madde 12:

İL KONGRESİ


İl Kongresi, il düzeyinde partinin en yüksek karar organıdır. PM tarafından hazırlanacak Büyük Kongre takvimi uyarınca çizilen genel çerçeve içinde, iki yılda bir İl Yönetim Kurulu’nun belirlediği tarih, yer ve gündemle toplanır. Toplantı yeter sayısı delegelerin salt çoğunluğudur. İlk toplantıda çoğunluk sağlanmazsa ikinci toplantı, çoğunluksuz olarak çağrılan gündemle belirtilen yerde, bir gün sonra toplanır. İl kongresi için gazete ilanı verilmez.

İl Yönetim Kurulu(YK)’nu seçer.
 
İl yönetim Kurulu’nun gerekli görmesi veya İl Kongresi üyelerinin en az 1/5’nin yazılı istemi üzerine; ya da İl Yönetim Kurulu görevinin tümüyle boşalması halinde, olağanüstü toplanabilir.
 
İl Kongresi, seçilmiş ve doğal delegelerden oluşur.
 
İlçe Kongreleri’nin yapılmaması hallerinde İl Kongresi, il çapındaki üye sayısının 600’ü aşması halinde PM tarafından yayınlanacak yönetmeliğe uygun olarak köy ve mahallelerde seçilecek delegelerin, üye sayısının 600’ü aşmaması halinde il çapındaki tüm üyelerin katılımı ile toplanır.
 
Seçilmiş delegeler: İlçe kongrelerince seçilir. İlçe kongrelerince seçilen delege sayısı 600’ü aşamaz.
 
Doğal delegeler: O ilin milletvekilleriyle Yönetim ve Disiplin Kurullarının Başkan ve üyeleri, Belediye Başkanları, İl Kongresinin doğal delegeleridirler.
 
Geçici/Kurucu İl Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri, Kongreye katılabilirler, ancak Kongre üyesi değillerse oy kullanamazlar.
 
İl Kongresinde, İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu asil ve yedek üyeleri, İl Disiplin Kurulu asil ve yedek üyeleri ve 24 delegeyi aşmamak şartıyla o ilin milletvekili sayısının iki katı sayıda Büyük Kongre Delegeleri seçilir. Ayrıca il örgütleri milletvekili sayısının iki katını ve azami 40 delegeyi aşmamak şartıyla her 500 üye için bir delege fazladan seçme hakkına da sahiptir. 

İL YÖNETİM KURULU (İL YK)


İl Yönetim Kurulu, her İlde İl başkanı ile birlikte 7 asil üyeden;  3 yedek üyeden oluşur. Boşalan asil üyelikler, oy sırasına göre yedekleri ile doldurulur.
 
Olağan olarak 30 günde bir toplanır. Toplantı gündemini, başkan ve sekreter birlikte hazırlar. Hazır bulunan üyelerin en az ¼’nin istemiyle gündeme yeni madde tartışmasız eklenir.
 
İl Yönetim Kurulu, üye sayısının salt çoğunluğuyla yapacağı ilk toplantısında, üyeleri arasından sekreteri ve saymanı seçip görev bölümü yapar.
 
İL YK Başkanı: İl Yönetim Kurulu çalışmalarını düzenlemek ve koordine etmekle görevlidir.
 
İl YK Sekreteri: Partinin il düzeyinde her türlü yazışma işlerinin, sekreterlik ve büro hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur. İl Başkanı’nın bulunmadığı durumlarda, İl sekreteri Yönetim Kurulu’nun toplantılarını yönetir.
 
İl YK Saymanı: İl parti örgütünün hesaplarının yürütülmesinden sorumludur. Gelir gider işlerinin süresi içinde ve düzenli yapılmasını sağlar, ilçelerden gönderilen üye ödenti paylarını toplar. Merkez ödentisini gönderir ve bu işlemler için gerekli girişimleri yapar.
 
İl Yönetim Kurulu olağanüstü toplantısı, İl Başkanı veya YK üyelerinin en az 1/5 nin talebiyle yapılır.
 
İl Yönetim Kurulu kararları üye sayısının salt çoğunluğuyla alınır.
 
İl Yönetim Kurulu, ildeki parti çalışmalarını tüzük, program, Büyük Kongre ve PM kararları ışığında değerlendirir, tam inisiyatifle karar alıp yürütür. Bu bağlamda, gerekli gördüğü yerel politikaları oluşturup uygulamaya koyar.
 
İl Kongresinin gündemini, çalışma raporunu ve bütçesini hazırlar.
 
Özgül alanlara ilişkin parti çalışmalarının yürütülmesi ve politikaların oluşturulmasının araçları olarak Çalışma Grupları kurar.
 
Partinin günlük etkinliklerini gerçekleştirmek amacıyla Uzmanlık Komisyonları kurar.
 
Gereksinim duyulan konularda parti üyesi olan veya olmayan kişilerin katıldığı Danışma Kurulları oluşturur.

İLÇE KONGRESİ VE YÖNETİM KURULU (YK)

Madde 13:

İLÇE KONGRESİ
 
İlçe Kongresi, ilçe ve o ilçeye bağlı mahalle ve köylerde kayıtlı üyelerin seçtikleri en çok 400 üyeden oluşur.
 
İlçe Yönetim Kurulu üyeleri, İlçe Kongresinin doğal üyeleridir. Geçici/Kurucu Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri de kongreye katılabilirler; ancak kongre delegesi seçilmemişlerse oy kullanamazlar.
 
İlçe Belediye Başkanı ile ilçeye bağlı diğer belediyelerin başkanları o ilçe kongresinin doğal delegeleridir. Merkez ilçede ise, merkez ilçe çevresindeki diğer Belediye Başkanları ve İl Belediye Başkanı, Merkez İlçe Kongresinin doğal delegesidirler.
 
İlçe Kongresi’nin delegelerinin mahallelere göre dağılımı, partinin son genel seçimlerde, o ilçede aldığı oy sayısı esas alınarak saptanır. Parti, seçime katılmamış ise, bu oranlama üye sayısına göre yapılır. Bir ilçede kayıtlı üye sayısı 400 veya daha az ise, İlçe Kongresi, üyelerin tümünün katılımı ile yapılır. Eğer ilçe üyelerinin toplam sayısı 400’ü aşıyorsa Siyasi Partiler Yasası’nın öngördüğü yöntemler çerçevesinde çıkarılacak yönetmelikle üyeler arasında seçim yapılır. Bu durumda İlçe Kongresi, yapılan seçim sonucunda sayısı 400’ü aşmayacak biçimde seçilen ilçe delegelerinden oluşur.

İlçe Kongresi, PM tarafından hazırlanacak Büyük Kongre takvimi uyarınca çizilen genel çerçeve İçinde, iki yılda bir İlçe Yönetim Kurulu’nun belirlediği tarih, yer ve gündemle toplanır. İlçe Kongresi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla üyelere duyurulan ve ilçe seçim kuruluna bildirilen yer, gün ve gündem ile toplanır. Çoğunluk sağlanamazsa bir gün sonra belirtilen yer ve gündemle nisapsız olarak toplanır. İlçe kongreleri için gazete ilanı verilmez.
Olağanüstü Kongre: İlçe Yönetim Kurulu’nun kararı ve ilçe üyelerinin, ‘delegelerinin’ 1/5’nin yazılı istemiyle olur.
 
İlçe YK’nun Çalışma Raporu, toplantı yeri ve gündemi delegelere İlçe Kongresi’nden 15 gün önce gönderilir.
 
İLÇE KONGRESİNİN GÖREV VE YETKİLERİ
 
İlçe Başkanı’nı, İlçe Yönetim Kurulu’nun asil ve yedek üyelerini gizli oyla seçmek.
 
İlçe Yönetim Kurulu’nun Çalışma Raporunu görüşerek karara bağlamak.
 
İlçe örgütünün gelir-gider hesabını kabul etmek ve İlçe Yönetim Kurulu’nu aklamak veya kesin hesabını reddetmek.
 
Program ve tüzük doğrulusunda, ülke ve dünya olaylarını incelemek, değerlendirmek ve karara bağlamak.
 
Program ve tüzük doğrultusunda, parti sorunlarını incelemek, değerlendirmek ve karara bağlamak.
 
İlçe düzeyinde yerel politikalar oluşturmak ve yürürlüğe sokmak.
 
Mahalle ve köy temsilciliklerinin genel üye toplantılarından gelen karar tasarılarını görüşüp karara bağlamak.
 
İl Kongresi üyelerini seçmek.

İLÇE YÖNETİM KURULU (İLÇE YK)

İlçe Yönetim Kurulu, ilçelerde ve il merkezlerindeki Merkez İlçede, İlçe Başkanı ile birlikte 5 asil üyeden, 2 yedek üyeden oluşur. Boşalan asil üyelikler, oy sırasına göre yedeklerden doldurulur.
 
İlçe YK, parti çalışmalarını, tüzük, program; Büyük Kongre, PM, BK ve İl Yönetim Kurulu kararları ışığında değerlendirir, tam yetki ve inisiyatifle karar alır ve yürütür.
 
İlçe YK en geç bir hafta sonra yapacağı ilk toplantısında, kendi içinde ihtiyaç duyduğu görev bölümünü yapar. Her İlçe Yönetim Kurulu görev bölümü sırasında İlçe Sekreteri ve İlçe Saymanı seçer.
 
İlçe YK Başkanı: partinin ilçedeki tüm çalışmalarını İlçe YK vasıtasıyla düzenler ve koordine eder.
 
İlçe YK sekreteri, partinin her türlü yazışma işlerinin, sekreterlik ve büro hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur. İlçe Başkanının bulunmadığı durumlarda, İlçe Yönetim Kurulu toplantılarını yönetir.
 
İlçe YK Saymanı, ilçe parti örgütünün hesap işlerinin yürütülmesinden sorumludur. Gelir ve gider işlerinin süresi içinde ve düzenli yapılmasını sağlar, üye ödentilerini toplar, il ödentisini gönderir ve bu işlemler için gerekli girişimleri yapar.
 
İlçe YK olağan olarak en az 15 günde bir toplanır. İlçe Başkanı’nın veya YK üyelerinin en az ½’nin istemiyle olağanüstü toplantı yapabilir. Toplantı gündemini, İlçe Başkanı hazırlar. Hazır bulunan üyelerin, en az ¼’ istemiyle gündeme yeni maddeler tartışmasız eklenir.
 
İlçe YK, görev alanı içinde tüm parti çalışmalarını yürütmekle yükümlüdür.

BELDE ÖRGÜTÜ

Madde 14:


Belde Örgütü, İl ve İlçe merkezleri dışında, belediye olan yerlerde kurulabilir. İlçe başkanlıklarına bağlıdır. Başkan ile birlikte 3 kişiden oluşur.
 
Belde Yönetiminin ilk kuruluşu, İlçe Yönetim Kurulu’nun görüşü alınarak, 3 parti üyesi tarafından oluşturulur.
 
Belde Yönetim Kurulu, İlçe Başkanının ya da İlçe Yönetim Kurulunun görevlendireceği İlçe Yönetim Kurulu’ndan bir üyenin başkanlığında yapılacak toplantıda o beldede oturan partili üyelerce seçilir.
 
Seçilmiş belde yönetim kurulunun görev süresi, bağlı bulunduğu ilçe başkanlığının görev süresi kadardır.
 
DANIŞMA MECLİSLERİ

Madde 15: 

PARTİ MERKEZ DANIŞMA MECLİSİ
 
Genel Başkan, PM üyeleri, Merkez Disiplin Kurulu üyeleri, partili milletvekilleri ve bakanlar, il başkanları ve il temsilcileri, ilçe başkanları, partili il belediye başkanlarından oluşur.
 
Parti Merkez Danışma Meclisi, parti politikaları ile ilgili her konuda PM ve MYK’ya tavsiye niteliğinde kararlar alabilir.
 
Parti Danışma Meclisi, en az iki yılda bir kez toplanır. Çalışma esasları PM tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
 
Genel Başkan ve Merkez Yürütme Kurulu gerekli gördüğü hallerde, Parti Merkez Danışma Meclisi’ni toplantıya çağırır.
 
Gündem 15 gün önceden katılımcılara iletilir. Parti Merkez Danışma Meclisi, esas olarak bu gündemi temel alarak kendi gündemini oluşturur.
 
Parti Merkez Danışma Meclisi toplantısı, Genel Başkan ya da MYK’nın tespit edeceği bir Genel Başkan Yardımcısı tarafından bir açılış konuşmasıyla açılır.
 
Katılımcıların iradesi ve demokratik seçimle belirlenen 3 kişilik bir Divan tarafından yönetilir.

İL DANIŞMA MECLİSİ
 
İl YK ve Disiplin Kurulu Üyeleri; ilçe YK ve Disiplin Kurulu Üyeleri; belde örgütü yöneticileri, il kongresi delegeleri, il milletvekilleri, il parti meclisi üyeleri, il büyük kongre delegeleri, partili il belediye başkanları, büyükşehir belediye meclis üyeleri ve il genel meclis üyeleri, il çevresindeki sivil toplum (sendikalar, kooperatifler vb.) ve meslek örgütlerinde yönetici ve bu kurumlarda parti çalışma birimlerinin temsilcisi ve başkanı olan partililerden oluşur.
 
Yılda en az bir kez toplanır. İl yönetim Kurulu’na tavsiye niteliğinde karar alır ve ilin çeşitli sorunları üzerine görüş ve öneriler oluşturur.

İLÇE DANIŞMA MECLİSİ
 
İl YK üyeleri, İlçe YK üyeleri, belde örgütü yöneticileri, partili belediye başkanı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyeleri; ilçenin il ve büyük kongre delegeleri, ilçe çevresindeki sivil toplum ve meslek örgütlerinde yönetici ve temsilci olan partililer; partili muhtarlar ve parti örgütleri tarafından tespit edilip çağrılacak partisiz yurttaşların katılımı ile oluşur.
 
Yılda en az bir kez toplanır. Katılımcıların iradesi ve demokratik seçimle tespit edilecek 3 kişilik Divan tarafından yönetilir. İlçe sorunları üzerine görüş ve öneriler oluşturur.
 
İl ve İlçe Danışma Meclisleri, ilgili yönetim kurulunun ya da üst yönetim biriminin isteği halinde olağanüstü toplantılar da yapar. İl çevresindeki ilçeler, Danışma Meclislerini birleştirerek toplayabilirler.
 
İl ve İlçe Danışma Meclisleri, İl ve İlçe Başkanlarının, onların olmaması halinde sekreterlerin ya da YK üyelerinden birinin konuşması ile açılır. Katılımcıların iradesi ve demokratik seçimle tespit edilecek 3 kişilik Divan tarafından yönetilir.

İL, İLÇE VE BELDE ÜYELERİ VE PARTİSİZ VATANDAŞLAR KONFERANSLARI

Madde 16:
 
İl, İlçe ve Belde örgütü, tartışacağı ve karar alacağı konularda gerekli gördüğü uzman, bilim adamı, gazeteci, yazar vb. kişilerin de görüşüne başvurmak üzere çağrılı olduğu, tüm parti üyeleri ve isteyen partisiz yurttaşların da tartışmacı ve izleyici olarak katılacağı ‘İl, İlçe, Belde Üyeleri ve Partisiz Vatandaşlar Konferansları’ toplayabilir. Bu konferansların tartışma ve kararları parti örgütleri için tavsiye niteliğindedir.

PARTİ TEMSİLCİLİĞİ VE LOKALLERİ

Madde 17: 

Parti Temsilciliği:
 
Genel Merkez ya da ilgili yönetim kurulu, henüz il veya ilçe örgütü kurulmamış il veya ilçe merkezlerinde veya beldelerde başvuran yurttaşlara ilk elden parti hakkında bilgi vermek, tüzük, program ve parti yayınları ile rozet, flama vb. parti sembollerini satmak, dağıtmak, üyelik için başvuran yurttaşların giriş belgelerini kabul etmek ve böylece o yerde parti örgütünün kurulmasına olanak sağlamak veya temsilcilik olarak faaliyetini sürdürmek amacı ile bütünüyle ilgili yönetim kurulunun sorumluluğunda olmak üzere görevlendireceği bir parti üyesi eliyle ‘Parti Temsilciliği’ açabilir. İlgili il, ilçe ya da beldede parti örgütü kurulduğu anda temsilciliğin görevi sona erer.

Parti Lokali:
 
Partinin Genel Merkez, il ve ilçe örgütleri ihtiyaç duymaları halinde, bulundukları bölgelerde veya örgütlerinde lokal açabilirler.
 
YURT DIŞI ÖRGÜTLENMESİ

Madde 18:
 
Parti ihtiyaç halinde, Amerika Birleşik Devletleri,  Almanya, Avusturya, Avusturalya, Azerbaycan, Bulgaristan, Hırvatistan, Kazakistan, Kırgızistan, Ermanistan, Ukrayna, İngiltere, Fransa, İsviçre, İsveç, Norveç, Finlandiya, Hollanda, Danimarka, Yunanistan, Belçika, İspanya, İtalya, Kanada, Rusya Federasyonu, İran, Irak, Suriye, Ürdün, Mısır, İsrail, Lübnan gibi ülkelerde parti temsilcilikleri açabilir. Temsilcilikler, seçimle demokratik bir tarzda oluşturulur.

Yurtdışı örgütlenmesi, MYK’ya bağlı olarak çalışmalarını yürütür.
 
Yurt dışı örgütleri, partiyi bulundukları ülkede temsil eder; o ülkelerde partiye üye kazandırır; seçimlerde oy kullanmaları için koşulları olgunlaştırır; çeşitli partiler, kişiler ve kuruluşlarla parti adına ilişkileri sürdürür.
 
Örgütlenmenin yapısı, kuralları ve oluşumu, örgütlenme yapılacak ülkelerin özgül koşulları göz önüne alınarak MYK tarafından hazırlanan, ‘Yurtdışı Örgütlenmesi Yönetmeliği’nde belirlenir.

GENÇLİK KOLU ÖRGÜTÜ

Madde 19:
 
Parti, gençlik sorunları konusunda çalışma yapmak, gençlerin sorunlarına çözüm bulmak ve onları partiye kazandırmak için Gençlik Kolu Örgütü kurar; gençliğin toplumsal, kitlesel demokratik hareketine ve örgütlenmesine destek verir.
 
Gençlik Kolu, Merkez, İl ve İlçe Gençlik Kollarından oluşur. Gençlik Kolları’nın kurulmasına Merkezde PM, İllerde İl Yönetim Kurulu, İlçelerde İlçe Yönetim Kurulu karar verir.
 
18 ve 30 yaşları arasındaki parti üyeleri aynı zamanda gençlik kolu örgütü üyesidirler. Merkez Gençlik Kolu Yürütme Kurulu 7 ya da 11 üyeden; İl Gençlik Yürütme Kurulu 5 ya da 7 üyeden; İlçe Gençlik Kolu Yürütme Kurulu 3 ya da 5 üyeden oluşur. Her Yürütme Kurulu, kendi içinde sözcü, sekreter ve sayman seçer.
 
Merkez Gençlik Kolu PM’ye, İl Gençlik Kolu Merkez Gençlik Kolu Yürütme Kuruluna, İlçe Gençlik Kolu İl Gençlik Kolu Yürütme Kurulu’na bağlı olarak çalışır.
 
İl ve İlçe Gençlik Kolları yılda bir kere kongrelerini gerçekleştirirler. İlçe Gençlik Kolu Kongresi’ne ilçe örgütüne üye olan 18 ile 30 yaş arasındaki bütün üyeler katılabilir. İlçe Gençlik Kolu Yürütme Kurulu üyeleri İlçe Kongresi’nin doğal delegeleridir. İlçe Gençlik Kolu Kongresi, Yürütme Kurulunu ve İl Gençlik Kolu Delegelerini seçer.
 
İl Gençlik Kolu Kongresi’ne, ilçelerden seçilmiş delegeler katılır. İl Gençlik Kolu Yürütme Kurulu üyeleri, İl Gençlik Kolu Kongresi’nin doğal delegeleridir. İl Gençlik Kolu Kongresi, İl Gençlik Kolu Yürütme Kurulu’nu ve Merkez Gençlik Kolu delegelerini seçer. İl Gençlik Kongresi’nde her beş delege için bir Merkez Gençlik Kolu Kongre delegesi seçilir.
 
Merkez Gençlik Kongresi, İl Gençlik Kolu Kongrelerinden seçilmiş delegelerle toplanır. Merkez Gençlik Kurulu Yürütme Kurulu Üyeleri, Kongrenin doğal delegeleridir. Merkez Gençlik Kolu Kongresi, Yürütme Kurulu’nu seçer.
 
Gençlik Kolları Genel Merkez, il ve ilçe binalarında çalışır. Gerek görülürse, PM’nin izni ile ayrı gençlik kolu binaları da açabilir.
 
Gençlik Kolu örgütlerinin ilk kongrelerinin yapılmasına kadar, ilçe gençlik kolu parti ilçe yönetimi, il gençlik kolu parti il yönetimi ve Merkez Gençlik Kolu PM tarafından oluşturulur.

KADIN KOLU ÖRGÜTÜ

Madde 20:
 
Parti, kadın sorunları ile ilgili çalışmaları yürütmek, genel kadın hareketine destek vermek için Kadın Kolu Örgütü kurar.
 
Merkez Kadın Kolu kurulmasına PM karar verir. PM, Merkez Kadın Kolu faaliyetini sürdürmek için, kendi içinde yeterli sayıda üyesini görevlendirir.
 
İl ve ilçelerde Kadın Kolu kurulmasına il ve ilçe yönetim kurulları karar verir.
 
İl Yönetim Kurulları, kadın kolu çalışmalarını yürütmek için il örgütü üyeleri arasından 5 ya da 7 üyeyi seçer. İl Kadın Kolu, İl Yönetim Kurulu’na bağlı olarak çalışır.
 
İlçe Yönetim Kurulları, kadın kolu çalışmalarını yürütmek için 3 ya da 5 üye seçer. İlçe Kadın Kolu, İlçe Yönetim Kuruluna bağlı olarak çalışır.
 
Kongrelerini 18. Maddede Gençlik Kolu örgütünün izlediği yöntemle gerçekleştirir.

EMEK ve MESLEK KOLU ÖRGÜTÜ

Madde 21:
 
Merkez Emek ve Meslek Kolu Örgütü:
 
Ülke düzeyinde örgütlenmiş emek ve meslek örgütlerinin merkez yöneticisi konumundaki parti üyesi ve fahri üyeler ile il emek meclislerinin yürütmelerinden gelen 1’er üye ve MYK’nın ilgili üyelerinden oluşur. Yılda en az 2 kez toplanır. Toplantı yeter sayısı aranmaz. Kendi içinden 5 ya da 7 kişilik bir yürütme belirler.
 
Toplantılar, MYK ve Merkez Meclis Yürütmesi eliyle örgütlenir ve gündemi birlikte hazırlanır. Yürütme üyeleri, PM toplantılarına oy hakkı olmaksızın katılırlar.
 
Kongre ve PM kararları doğrultusunda emek hareketine dair genel politik öneriler oluşturur. Bu öneriler, MYK tarafından uygun görülürse karar haline getirilir.
 
Parti üyeleri, kendi alanlarında parti politikaları doğrultusunda alan mücadelesini ve inisiyatiflerini geliştirmeyi esas alır.
 
İl Emek ve Meslek Kolu Örgütü:
 
İl düzeyinde örgütlenmiş emek ve meslek örgütlerinin üyesi olan parti üyeleri ve fahri üyelerden, şube yöneticileri ve il yönetim kurulunun ilgili üyelerinden oluşur. Merkez Emek ve Meslek Kolu tarafından önerilip MYK tarafından karar haline getirilen parti politikalarının il düzeyinde somutlaştırılmasını ve uygulanmasını sağlar. Kendi içinden 5 ya da 7 kişilik yürütme belirler. Yılda en az 4 kez toplanır. Toplantı için, toplantı yeter sayısı aranmaz. Toplantılar, İl Yönetim Kurulu ve il Emek ve Meslek Kolu yürütmesi eliyle örgütlenir ve gündemi birlikte hazırlanır.
 
İl Yönetim Kurulu, İl Emek ve Meslek Kolu yürütmesinin görüşünü de alarak alanlarda faaliyet yürüten parti üyesi ve fahri üyelerden ihtiyaç duyduğunu toplantıya çağırabilir. İl yürütmesi, iş kolu ve sektör düzeyinde kollar oluşturabilir.
 
İlçe Emek ve Meslek Kolu:
 
İl Emek ve Meslek Kolunun önerisi, il yönetim kurulunun kararıyla ihtiyaç duyulan ilçelerde İlçe Emek ve Meslek Kolu oluşturulur. İlçe Emek ve Meslek Kolu, ilçede faaliyette bulunan emek örgütünün üyesi olan partililerden oluşur.
 
Aralarında belirledikleri bir kişi İl Emek ve Meslek Kolunun katılımcısı olur.

GÖREVDEN ALMA

Madde 22:
 
Yasa ve Tüzük gereklerini yerine getirmeyen, üst kurulların ve disiplin kurullarının süreli yazılarını zamanında yanıtlamayan veya üst organların veya disiplin kurullarının kararları doğrultusunda faaliyet yürütmekten imtina eden il ve ilçe yönetim kurulu başkanı ve üyeleri, üst yönetim kurullarınca yazı ile uyarılır. En çok 30 günlük süre içinde uyarı gereklerini yerine getirmeyen başkan ve yönetim kurullarının yenilenmesi amacıyla ilçe ve il kongreleri bir üst kurul tarafından 30 gün içinde toplantıya çağrılır. Kongreyi toplamayan başkan ve yönetim kurulları bir üst kurulca görevden alınır.
 
İlçe başkanı ve üyeleri için üst organ il yönetim kurulu;
 
İl yönetim kurulu başkanı ve üyeleri için üst organ Merkez Yürütme Kurulu’dur.
 
Atanan il başkanı ve üyeler, en geç 45 gün içinde, ilçe başkanı ve üyeler, en geç 30 gün içerisinde kongreyi olağanüstü toplamakla yükümlüdür.

SEÇİMLERE İTİRAZ

Madde 23:
 
İlçe veya Beldeye bağlı mahalle veya köylerdeki delege seçimlerinden sonraki 2 gün içinde İl Yönetim Kurulu’na itiraz edilebilir. İl Yönetim Kurulu’nun kararı kesindir.
 
İl ve İlçe Kongreleri’nden 7 gün önce parti binasında askıya alınan listeye, Üye, delege seçildiği halde adı yazılmamakla, seçilmediği halde yazılmak ya da yanlış yazılmak gibi nedenlerle 3 günlük duyuru süresi içinde ilgili Seçim Kurulu Başkanlığı’na itiraz edebilir.
 
İlçe ve İl Kongreleri’ndeki ve Büyük Kongre’deki seçim işlemlerine veya sonuçlarına ilişkin itirazlar, tutanakların düzenlenmesinden başlayarak 2 gün içinde ilgili Seçim Kurulu Başkanlığı’na bildirilir.
 
Belde seçimi kararlarına karşı üyeler, üç gün içinde İlçe Yönetim Kurulu Başkanlığı’na, İlçe Yönetim Kurulu’nun konuya ilişkin kararına karşı 3 gün içinde Parti Meclisi’ne itiraz edebilirler.


YARGI YOLUYLA KONGRE

Madde 24:
 
Büyük Kongre veya İl ve İlçe Kongreleri’nde yapılan seçimlerin, ilgili Seçim Kurulu Başkanlığı’nca iptal edilmesi durumunda Seçim Kurulu Başkanı’nın saptadığı ve bildirdiği gün, saat ve yerde seçimlerin yenilenmesi için Kongre toplanır. Bu Kongre’de yalnız seçim yapılır, görevini yapmayarak veya savsaklayarak seçimlerin iptaline neden olan sorumlular hakkında disiplin işlemi uygulanabilir.

MECLİS GRUPLARI

Madde 25:
 
Parti Grubu;
 
Partili milletvekillerince oluşturulur. Büyük Kongre kararları ve parti programı doğrultusunda yasama çalışması yapar. Genel Başkan, meclis üyesi ise Grup Başkanı’dır. Görev ve yetkileri grup iç tüzüğü ile belirlenir.
 
Belediye ve İl Genel Meclisi Grupları;
 
Belediye meclisleri ve il genel meclislerindeki partili üyeler kendi aralarında bir grup oluştururlar. Partili belediye başkanı bu grubun başkanıdır. Belediye başkanı partili değilse il başkanı, yokluğunda ilçe başkanı grubun doğal başkanıdır. Meclis grupları kendi içlerinde başkan vekili ve sözcülerini seçer. İl ve ilçe başkanları parti gruplarını, bütçe, yıllık program ve faaliyet raporları görüşmeleri öncesinde toplar. Görev ve yetkileri grup iç tüzüğü ile belirlenir.

SEÇİMLERDE ADAYLARIN BELİRLENMESİ

Madde 26:
 
MİLLETVEKİLİ ÖN SEÇİMİ
 
Milletvekili adayı olacak partililer, o seçim bölgesindeki parti üyelerinin tümünün katılacağı ön seçim sistemiyle belirlenir. Ön seçimler, SPY ve PM tarafından hazırlanacak ön seçim usulünü gösterir yönetmeliğe göre yapılır. Ancak zorunlu hallerde PM,  SPY’da gösterilen diğer aday belirleme yöntemlerine başvurma kararı alabilir.

Madde 27:
 
YEREL SEÇİMLERDE PARTİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ
 
Yerel seçimlerde parti adayları SPY ve bu konuda hazırlanacak yönetmeliğe göre yapılacak seçimlerde belirlenir. Adaylar, o seçim bölgesindeki parti üyelerinin tümünün katılacağı ön seçim sistemiyle belirlenir. Ön seçimler SPY ve PM tarafından hazırlanacak ön seçim usulünü gösterir yönetmeliğe göre yapılır. Ancak zorunlu hallerde PM, SPY’da gösterilen diğer aday belirleme yöntemlerine başvurma kararı alabilir.

DİSİPLİN KURULLARI

Madde 28:
 
Merkez Disiplin Kurulu (MDK); Büyük Kongre’de gizli oyla seçilen 7 asil 4 yedek üyeden oluşur.
 
İl Disiplin Kurulu: İl kongresinde gizli oyla seçilen 3 asil, 2 yedek üyeden oluşur.
 
Milletvekili Meclis Grup Disiplin Kurulu: Grup Genel Kurulunca gizli oyla seçilen 5 asil, 3 yedek üyeden oluşur.
 
Disiplin kurullarında görev alanlar partinin diğer organlarında görev alamazlar. Ancak partinin uzmanlık komisyonlarında veya meclislerinde parti üyesi sıfatlarıyla çalışabilirler.

YETKİLERİ
 
a-MDK, partinin merkez organlarında görevli olanlar, il başkanları, il yönetim kurulu üyeleri, il disiplin kurulu üyelerinin parti görevleriyle ilgili disiplin kovuşturmalarını yapar ve karara bağlar.
 
b-MDK, aynı zamanda il disiplin kurullarının üst itiraz organıdır.
 
c-İl disiplin kurulu, yukarıda sayılan parti üyeleri dışında kalan parti üyeleri ile ilgili disiplin suçlarının kovuşturmasını yapar ve karara bağlar.
 
d-Milletvekili Meclis Grup Disiplin Kurulu, Meclis Grup Genel Kurulu üyeleri ile ilgili disiplin suçlarının kovuşturmalarını yapar ve karara bağlar.
 
e-Disiplin kurulları SPY 55. Maddesi’ne göre çalışır.

DİSİPLİN KURULUNA BAŞVURU
 
a-Genel Başkan, PM üyeleri, MYK üyeleri, MDK üyeleri, il başkanları, il yönetim kurulu üyeleri, il disiplin kurulu üyeleri hakkında, disiplin suçları nedeniyle üyesi oldukları organ tarafından re’sen veya şikâyet üzerine Merkez Disiplin Kurulu’na başvurulabilir. Şikâyet üzerine yapılan sevklerde oylama yapılır.
 
b-Organların üyeleri kendileri ile ilgili sevk oylamasında oy kullanamaz.
 
c-İl yönetim kurulları; ilçe başkanları ve ilçe yönetim kurulu üyeleri hakkında, ilçe yönetim kurulları ise belde başkanları ve yukarıda organlarda sayılan üyeleri dışındaki tüm üyeleri hakkında re’sen veya şikâyet üzerine il disiplin kuruluna başvurabilir.
 
d-İlgiliyi disiplin kuruluna sevk eden organ sevk işlemini yasalara, Parti Tüzüğü’ne, varsa disiplin yönetmeliğine uygun düzenler.
 
e-Başvuru veya sevk işleminde bulunan kişi veya organ, başvurusuna esas teşkil eden tüzük hükümlerini, ihlal edilen tüzük maddesini ve iddiasını destekleyen bilgi, belge, tanık ve her türlü kanıtı bir dilekçeyle ilgili organa iletmek durumundadır.

ÇALIŞMA USULÜ
 
a-Sevk yetkisi olanlarca, şikâyet başvurusu üzerine veya re’sen disiplin kurullarına sevk yapılır. Disiplin Kurullarına sevk; şikâyet başvurusundan veya re’sen sevklerde konusu disiplin suçu oluşturan fiilin öğrenildiği tarihten itibaren en geç 1 ay (bir ay) içerisinde yapılır.
 
b-Disiplin kovuşturması; kovuşturmanın başlatılmasından itibaren en geç 2 (iki) ay içerisinde sonuçlandırılır. Kovuşturmanın uzaması durumunda bu süre aşılabilir. Ancak her durumda bu süre 3 (üç) ayı geçemez.
 
c-Disiplin kurulu gerekli görürse tedbir niteliğinde olmak üzere disiplin kuruluna sevk edilen üyeyi parti içindeki görevinden alabilir. Disiplin kurulu, ilgiliyi görevden alırsa bir ay içerisinde karar verir. Bu süre içerisinde karar veremediği durumlarda görevden alma kararını yeniden gözden geçirir. Disiplin kurulu, karar verinceye kadar toplantılarını kapalı yürütür. Disiplin kurulunun görüştüğü bir olayla ilgili olarak parti organ ve toplantılarında görüşme açılamaz, söz alınamaz, yayın yapılamaz.
 
d-Disiplin kurulunca verilen kararlar ile disiplin cezaları hakkında, partinin her kademedeki kongre ve toplantısında görüşme yapılamaz. Merkez Disiplin Kurulu’nun vermiş olduğu kararlar, Büyük Kongre’de kaldırılabilir. Bunun için, ceza alan üyenin kayıtlı olduğu ilçe yönetim kurulunun veya ilgilinin şahsen PM’ne başvurusu üzerine PM’nin veya Büyük Kongre delegelerinin % 5’inin Büyük Kongre’ye başvurusu gereklidir. Ancak özel alan dâhil kadına yönelik her türlü şiddet; fiziksel ya da psikolojik şiddet (baskı, tehdit, aşağılama, cinsel taciz vb.) uygulayan üyeye verilen disiplin cezaları bu af yetkisi kapsamı dışındadır. Bu kural çocuğa yönelik suçlarda da uygulanır.
 
e-Parti disiplin kuruluna sevk edilen üye, disiplin kurulunun kesin kararı olmadığı sürece masumdur.
 
f-Disiplin kurulunca hakkında geçici çıkarma cezası verilen üye, parti faaliyetine katılamaz ve parti organlarına teklifte bulunamaz, üyelik haklarını kullanamaz, ancak üyelikten doğan yükümlülüklerini yerine getirir. Geçici çıkarma süresinde partinin program, tüzük ve yetkili kurullarının belirlediği parti politikalarına ve parti organlarının bağlayıcı kararlarına uymakla yükümlüdür. Geçici çıkarma cezası alan üyelerin organlardaki üyelikleri düşer; yerlerine yedek üye çağırılır.
 
g-Partiden kesin çıkarma için disiplin kurulu üye tam sayısının yarıdan bir fazlasının kararı gereklidir. Disiplin kuruluna sevk edilen üye sözlü ve yazılı savunma hakkına sahiptir. Disiplin kuruluna sevk edilen üye, hakkındaki belge ve kanıtların parti organlarından istenmesini Disiplin Kurulu’ndan talep edebilir.
 
h-Disiplin kuruluna sevk edilen üyeye savunması için yazılı çağrı yapılır. Bu çağrıya bildirimden itibaren 15 gün içerisinde yanıt vermeyen üye savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. Bu süre SPY 55. Maddesi çerçevesinde 7 güne indirilebilir.
 
ı-Kasıtlı suç isnadı ve asılsız tanıklık, disiplin suçu olarak değerlendirilir. Bu konuda disiplin kurulu re’sen işlem yapar.
 
i-Disiplin kurulu kararı alınmadan önce bu konuda parti içinde ve dışında yazılı veya sözlü görüş açıklayanlar hakkında disiplin kurulunca re’sen işlem yapılır.
 
j-Kadına ve 18 yaşından küçüklere yönelik suçların disiplin kurullarında görüşülmesine öncelik verilir.
 
k-Parti Meclisi, disiplin kurullarının çalışma usullerine dair bir yönetmelik çıkarır.

DİSİPLİN SUÇ VE YAPTIRIMLARI

Madde 29:
 
Disiplin yaptırımları uyarı, kınama, üyelikten geçici çıkarma ve üyelikten kesin çıkarmadır.
 
Dört aydan az geçici çıkarma cezası verilemez. Ancak özel alan dâhil kadına yönelik her türlü şiddet; fiziksel ya da psikolojik şiddet (baskı, tehdit, aşağılama, cinsel taciz vb.) uygulayan üyeye verilen disiplin cezalarında üyelikten geçici çıkarma cezasının süresi 1 yıldan az olamaz.
 
Aşağıdaki disiplin suçlarına, karşılarında yazılan yaptırımlar uygulanabilir. Tekrarı halinde, bir üst ceza verilir. SPY 62. Maddesi hükmü gereğince aidatını ödemeyen üyeye geçici çıkarma ve kesin çıkarma cezası uygulanmaz.
 
a-Geçerli bir nedeni olmaksızın aidatını yazılı bildirime rağmen 4 ay üst üste ödemeyen üyeye uyarı cezası verilir.
 
b-Önceden bildirilen geçerli bir neden olmaksızın, PM ve MYK üyeleri hariç kurul ve organ toplantılarına arka arkaya üç kere ya da yılda altı kere katılmayan yöneticiye uyarı veya kınama cezası verilir.
 
c-Disiplin kuruluna kasıtlı başvuru yapanlar, disiplin kurulu çalışmaları hakkında beyanda bulunanlar, kasıtlı olarak suç isnat edenler, yalan tanıklık yapanlar, çağrıldığı halde disiplin kuruluna tanıklığa gelmeyenler, kasıtlı olarak disiplin soruşturmasının uzamasına yol açanlar, disiplin kurulu kararı alınmadan bu konuda parti içinde veya dışında yazılı veya sözlü görüş açıklayanlar hakkında kınama veya üyelikten geçici çıkarma cezası verilir.
 
d-Parti eylemine karşı eylem yapan üyeye kınama, üyelikten geçici çıkarma veya üyelikten kesin çıkarma cezası verilir.
 
e-Parti işlerinde özel çıkar sağlayan üyeye üyelikten geçici çıkarma veya üyelikten kesin çıkarma cezası verilir.
 
f-Parti parasına veya malına zarar veren, parti defter veya evraklarında tahrifat yapan üye veya yöneticiye kınama, üyelikten geçici çıkarma veya üyelikten kesin çıkarma cezası verilir.
 
g-Parti üyelerinin kişilik haklarını zedeleyici beyan veya davranışlarda bulunan üyeye uyarı veya kınama cezası verilir.
 
h-Temel insan haklarına yönelik ihlallerde bulunan veya temel insan haklarına yönelik ihlalleri olumlayan üyeye kınama veya üyelikten geçici çıkarma veya üyelikten kesin çıkarma cezası verilir.
 
ı-Özel alan dâhil kadına yönelik her türlü şiddet; fiziksel ya da psikolojik şiddet (baskı, tehdit, aşağılama, cinsel taciz vb.) uygulayan üyeye bir yıldan az olmamak üzere üyelikten geçici çıkarma veya üyelikten kesin çıkarma cezası verilir
 
i-Özel alan dâhil çocuklara tehdit veya şiddet uygulayan veya tacizde bulunan üyeye, bir yıldan az olmamak üzere üyelikten geçici çıkarma veya kesin çıkarma cezası uygulanır.
 
j-SPY gereğince üyeliğe kabul şartlarını sonradan kaybeden üyeye, üyelikten kesin çıkarma cezası verilir.
 
k-Kadına yönelik cinsel suçlar ve şiddet suçlarında, suçlamaya muhatap kişi partiden istifa etse dahi, disiplin soruşturması tamamlanır ve disiplin kurulu kararı açıklanır. Bu kural çocuğa yönelik suçlarda da uygulanır.
 
l-Kadına yönelik cinsel suçlar ve şiddet suçlarıyla ilgili kovuşturma sürecinde kadının beyanı esas alınarak değerlendirme yapılır.

İTİRAZ

Madde 30:
 
a-İl disiplin kurulu kararlarına karşı MDK’na başvurulabilir. Hakkında partiden ya da gruptan geçici ve kesin çıkarma cezası verilen parti üyesi parti içi itiraz yollarını tükettikten sonra SPY’nın 57. Maddesi çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir. Yargı kararı kesindir.
 
b-Merkez Disiplin Kurulu’na itiraz süresi ilgiliye verilen savunma süresi kadardır.
 
c-İl disiplin kurulunun vermiş olduğu üyelikten geçici çıkarma ve üyelikten kesin çıkarma kararları herhangi bir itiraz olmaksızın Merkez Disiplin Kurulu incelemesine tabidir.
 
d-Merkez Disiplin Kurulu karar vermeden, il disiplin kurulunun üyelikten geçici veya üyelikten kesin çıkarma kararı kesinleşmez.

KARAR DÜZELTME VE YENİDEN YARGILAMA İSTEMİ

Madde 31:
 
a-PM veya MYK, başvuruyla veya re’sen, MDK kararlarına karşı düzeltme ve yargılamanın yenilenmesi istemiyle MDK’na başvurabilir. Karar düzeltme istemi, MDK kararının ilgili organa bildirilmesinden itibaren 15 gündür. Başvurularda gerekçeler gösterilir. Bu başvurular tüzük ve SPY’nda belirtilen itiraz yolları arasında değerlendirilmez.
 
b-Merkez Disiplin Kurulu, bu başvuruları en geç 30 gün içinde karara bağlar. Karar düzeltme ve yeniden yargılama istemleri kararın uygulanmasına engel değildir. Yeniden yargılama isteminin kabul edilmesi halinde, karar verilene kadar önceki kararın yürütmesinin durdurulmasına karar verilebilir.

MALİ HÜKÜMLER

Madde 32:
 
Parti çalışmalarını doğrudan doğruya üyelerin maddi katkılarıyla sürdürmek ve partiye sürekli gelir akışını güvence altına alabilmek için, tüm üyeler; kişisel gelir durumları ile orantılı olarak ve tüzükle belirtilen ölçü ve biçimde düzenli ödenti öderler.

GELİR KAYNAKLARI
 
Üyelerden alınan giriş ve aylık ödentileri, Parti milletvekillerinden alınacak ödentiler,
 
Adaylık için başvuranlardan alınacak özel ödentiler,
 
Parti bayrağı, flaması, rozet vb.nin satışlarından elde edilecek gelirler, Parti yayınlarından sağlanacak gelirler,
 
Üye kimlik kartı, defter, makbuz karşılığında alınacak paralar,
 
Partinin düzenlediği kültür ve sanat etkinliklerinden, tiyatro, film gösterisi, konser ve yemeklerinden elde edilecek gelirler,
 
Parti mal varlığından elde edilecek gelirler,
 
Bağışlar,
 
Partili Belediye Başkanları, Belediye ve İl Genel Meclisi Üyelerinin ödentileri,
 
Devlet yardımı ve SPY’nin 110. Maddesi uyarınca partiye intikal edecek mallar, haklar ve alacaklar.
 
Bu gelirler, partinin hangi birimince sağlanmış olursa olsun, parti tüzel kişiliğinindir. Gelirler, Merkez Yürütme Kurulu (MYK)  tarafından bastırılan makbuzlar karşılığında alınır. Bu makbuzlara ilişkin kayıtlar, Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı tarafından tutulur. Parti örgütü aldığı ve kullandığı makbuzlardan dolayı Merkez Yürütme Kuruluna (MYK’ya) karşı sorumludur.
 
Partinin bütçesi, bilançoları, gelir ve gider cetvelleri ile kesin hesaplarının nasıl düzenleneceği ve gelirlerin sağlanması ile giderlerin yapılmasına ilişkin usuller SPY’nin ilgili hükümleri ve tüzük doğrultusunda hazırlanacak mali işler yönetmeliği ile gösterilir.
 
Partinin her türlü gelir ve gideri SPY hükümleri ve yönetmelikler çerçevesinde belgelendirilir ve muhasebeleştirilir. Partinin bütün organları görev alanlarındaki mali işlemlerin belgelendirilmesi ve muhasebeleştirilmesinden birinci derecede sorumludur.

ÖDENTİLER

Madde 33:
 
Partiye üye olan her kişiden en az 10 TL (On Türk Lirası), en çok 5.000 TL (Beş bin Türk Lirası) giriş aidatı alınır. Giriş aidatı Genel Merkez’e aktarılır.
 
Parti üye aidatları aylık 10 TL dir. Üst sınırı 500 TL dir. Bu miktar üye tarafından belirlenir ya da değiştirilir.
 
Genel ve yerel seçimlerde adaylık için başvuru ödentisi PM tarafından belirlenir.

GİDERLERDE SORUMLULUK VE YETKİ

Madde 34:
 
Partinin giderleri ve girişeceği yükümlülükler, Genel Merkez’de parti tüzel kişiliği, illerde il, ilçelerde ilçe örgütü adına yapılır.
 
Yükümlülüklere girişmek, bankalardan para çekmek, bir mal veya hak üzerinde tasarrufta bulunmak ya da bu konuda temsil yetkisi vermek için merkezde Genel Başkan veya Genel Başkan Yardımcıları’ndan biri ile Mali İşlerden Sorumlu olan Genel Başkan Yardımcısının, il ve ilçelerde başkan ve sayman üyenin, başkan bulunmadığında sekreter ile sayman üyenin imzalarının bulunması zorunludur.

BORÇ VERME YASAĞI

Madde 35:
 
Parti, üyelere, gerçek ve tüzel kişilere hiçbir biçimde borç veremez.

MALİ BEYAN / MAL BEYANI

Madde 36:
 
Parti Genel Başkanlığına, Parti Meclisi ve Merkez Disiplin Kurulu üyeliğine seçilenler ile milletvekili, belediye başkanlıkları ve il genel meclis üyeliklerine seçilenler, seçildikleri tarihten sonra en geç 30 gün içerisinde Parti Genel Başkanlığına mal beyanında bulunmak zorundadırlar.

BÜTÇE VE KESİN HESAP

Madde 37:
 
İl Yönetim Kurulu, bağlı ilçeleri de kapsamak üzere gelir-gider tahminlerini ayrı ayrı gösteren yıllık bütçeyi hazırlar ve her yılın Ekim ayı sonuna kadar Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı’na gönderir. Bu bütçeler ile aynı süre içinde Genel Merkez Bütçesi, en geç aralık ayı sonuna kadar PM tarafından incelenir ve karara bağlanır.
 
İlçeleri de kapsamak üzere İl Yönetim Kurulları ve Genel Merkez, Bütçe yılını izleyen nisan ayı sonuna kadar, bir önceki yıla ait uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesapları hazırlar. Bu hesaplar, Mali işlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı tarafından incelenir ve PM’ce onaylanır.
 
MYK, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesapların bir örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesi’ne ve bilgi için Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderir.
 
Parti hesapları bilanço esasına göre düzenlenir.

MALİ İŞLER YÖNETMELİĞİ

Madde 38:
 
Partinin tüzel kişiliği adına sözleşme yapılmasına ve yükümlülük altına girilmesine, gelir-gider defterinin tutulmasına, parti bütçe ve kesin hesaplarının düzenlenmesine ilişkin kurallar ve bu konulardaki yönetim birimlerinin görev ve sorumlulukları ‘Mali İşler Yönetmeliği’ ile düzenlenir.

TUTULACAK DEFTERLER

Madde 39:
 
Partinin merkez, il ve ilçe örgütlerinde aşağıdaki defterler zorunlu tutulur:
 
Üye Defteri: Her ilçe örgütünde mahalle ve köy esasına göre tutulur.
 
Karar Defteri: Her yönetim birimi için ayrı ayrı tutulan bu defterde, kararlar gün ve sayı sırasına göre düzenlenir, oylamaya katılanlarca imzalanır.
 
Yazışma Defteri: Yazışmalar bu deftere gün ve sayı sırası izlenerek yazılır. Gelen yazıların asıllarıyla gönderilen yazıların örnekleri aynı sıra ile dosyalanır.
 
Gelir ve Gider Defteri: Partinin gelirlerinin nerden sağlandığı ile giderlerin hangi işler ve yerler için yapıldığı, belgelerle belirtilerek sıra ile bu deftere işlenir.
 
Demirbaş Eşya Defteri: Örgüt birimlerindeki tüm eşyalar, özellikleri belirtilerek gün ve sıra sayısı esasına göre bu deftere yazılır.
 
Bu defterler, ilgili Seçim Kurulu Başkanlıkları’na onaylattırılarak kullanılır.
 
Organ ve kurullardan başka hangi defterlerin tutulacağı, üye yazımlarının nasıl yapılacağı yönetmelikle düzenlenir.

TÜZÜKTE HÜKÜM BULUNMAYAN DURUMLAR

Madde 40:
 
Parti Tüzüğü’nde hüküm bulunmayan hallerde SPY ve siyasi partilerle ilgili diğer yasal düzenlemeler dikkate alınır. SPY ve diğer yasalar tarafından tanınan hak ve yetkiler ilgili kurullarca kullanılır.

TÜZÜĞÜN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ

Madde 41:
 
Bu tüzük 41 ana madde ve 2 geçici maddeden ibaret olup, madde başlıkları Tüzük metnine, içeriğine dâhildir. Tüzük, ilgili evrakla birlikte İçişleri Bakanlığına verilip, PSK tüzel kişilik kazandığı andan itibaren bütün hükümleri ile birlikte yürürlüğe girer.
 
Bu Tüzük, üzerinde imzası bulunan Kurucular Kurulu tarafından hazırlanıp, görüşülüp, oy birliğiyle kabul edilmiştir.

GEÇİCİ MADDELER

Geçici Madde 1:

KURUCULAR KURULUNUN GÖREVİ YETKİLERİ VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ
 
Kurucular Kurulu, partinin tüzel kişilik kazanmasından itibaren tüzüğün Büyük Kongre’ye tanıdığı bütün görevleri yüklenir ve yetkileri taşır. Kanunların ve Tüzüğün verdiği tüm yetkileri kullanır.
 
Partinin tüzel kişilik kazanmasından sonraki 7 gün içinde Kurucular Kurulu toplanarak Genel Başkanı, PM’yi ve Merkez Disiplin Kurulunu gizli oyla seçer ve İçişleri Bakanlığına bildirir. İlk Büyük Kongre yapılana kadar, PM, 40 asil ve 10 yedek üyeden, Merkez Disiplin Kurulu 7 asil ve 4 yedek üyeden oluşur.
 
Kurucular Kurulu, Büyük Kongre’nin bağlı olduğu kurallara uygun olarak toplanır ve çalışmalarını yürütür.

Geçici Madde 2: İL, İLÇE VEYA TEMSİLCİLİK ATAMALARI
 
İl ve İlçelerde, ilk kongrelerini yapıncaya kadar görevli olmak üzere; başkan ve yönetim kurulu üyeleri Merkez Yürütme Kurulunca atanır. Gerekirse il veya ilçelere temsilcilikler de MYK’ca atanır.
MYK, İl yönetim kurulu için il başkanı ile birlikte 7 üye, ilçe yönetim kurulu için ilçe başkanı ile birlikte 5 üye atar.

GİRİŞ

 

Yakın ve Ortadoğu'nun en köklü ve nüfusça kalabalık uluslarından biri olan Kürtler, bugün ülkelerinin, Irak sınırları içerisinde kalan güney parçası dışında, ulusal demokratik haklarından yoksun halde yaşıyorlar. Halkımızın binlerce yıldır üzerinde yaşadığı Kürdistan sömürgeleştirilerek bölünüp parçalanmıştır.

 

Kürdistan, ilk önce 1639 yılında Osmanlı ve İran İmparatorluğu arasında yapılan Kasr-ı Şirin Anlaşması ile bölüşüldü. Bu iki devletin Kürdistan üzerinde yürüttükleri savaşlar ve yağma nedeniyle ülkemiz yakılıp yıkıldı, ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmesi engellendi.

 

Kürt ulusunun 19. yüzyıl boyunca giriştiği ulusal nitelikteki bir dizi ayaklanma, yine her iki imparatorluğun işbirliği ve batılı büyük sömürgeci devletlerin desteği sonucu her seferinde kanla bastırıldı.

 

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Kürdistan bir kez daha bölündü ve dört parçaya ayrıldı. İngilizler Güney Kürdistan'ın büyük bölümünü kendi mandaları altındaki Irak sınırları içine aldılar. Fransızlar petrol ve tarım bakımından zengin olan Kürdistan'ın Güneybatı bölgesini kendi yönetimleri altındaki Suriye'ye bağladılar. İran eski payını korurken, Kürdistan'ın en büyük parçası, Osmanlı Devleti'nin yıkıntıları üstünde kurulan ve onun mirasını devralan Türkiye Cumhuriyeti'ne kaldı.

 

Türkiye Cumhuriyeti devleti, üzerinde kurulduğu coğrafyanın etnik ve kültürel çoğulcu niteliğini yok saydı ve Türk etnisitesine dayalı tekçi, ırkçı bir anlayış ile şekillendi. Kürt halkı üzerindeki ulusal baskı ve zulüm daha da katmerli hale geldi. Kürt dili, kimliği ve kültürü yok sayıldı. Türk devleti Kürt halkını asimile etmek, onun dil ve kültürünü yok etmek için akıl almaz yöntemlere başvurdu. Kürt dili eğitim alanında, resmi işlemlerde, basın-yayında yasaklandı. Kürtçenin özel yaşamda konuşulması bile yasaklanıp cezalandırıldı. Kürt halkının hak ve özgürlük uğrundaki her türlü meşru girişimi şiddetle bastırıldı. Kürt nüfusu zoraki göç ve iskâna tabi tutuldu. Bu durum Kürt toplumunun ekonomik, sosyal ve kültürel gelişiminin engellenmesine, Kürdistan'ın bir yangın yerine dönüşmesine yol açtı.

 

Türk devletinin Kürt halkına karşı izlediği ret, inkâr ve baskı politikası Türk toplumu bakımından da yıkıcı sonuçlar doğurdu. Türk halkının iş, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarından kısılan kaynaklar savaşa ayrıldı, şovenizm Türkiye'de siyasal ve kültürel hayata damgasını vurdu, militarizmin ülke yönetimindeki ağırlığı arttı. Kürt halkına karşı izlenen çağdışı politika demokrasinin gelişip kurumlaşmasını engelledi.

 

Son dönemde içerde ve dışarıda yaşanan kimi gelişmelerin etkisiyle, Türkiye’de Kürt kimliğine ilişkin kaba inkâr politikasında belli bir yumuşamaya gidildi, Kürt diline ilişkin yasakçı anlayışta bazı değişiklikler gerçekleştirildi. Kürt sorununun çözümüne ilişkin tartışmalar Türkiye’nin gündemine oturdu. Ancak bu ve benzeri gelişmelere karşın, Kürt ve Kürdistan sorunu hala eşitlik temelinde ve hakkaniyete uygun bir çözüme kavuşturulmuş değil.

 

Kürt halkına karşı başvurulan ulusal baskı ve zulüm Kürdistan’ın diğer parçalarında da benzer bir biçimde devam ediyor. 1991 yılından bu yana Güney Kürdistan'da oluşan özgür ortamda yaşanan olumlu gelişmeler sayılmazsa,  Kürtler İran ve Suriye'de de ulusal demokratik haklarını kullanamıyor, Kürdistan her hangi bir statüden yoksun bulunuyor.

 

KÜRT HALKININ ÖNÜNDEKİ TARİHSEL ADIM

 

Kürt halkının ulusal demokratik haklarının gasp edilmesi, Kürdistan'ın bölünüp parçalanmışlığı hiçbir meşru yanı bulunmayan tarihi bir haksızlıktır. Bu durum Ortadoğu'da süre gelen savaş ve siyasi çalkantıların başlıca nedenidir. Türkiye'de yıllardır devam eden çatışma durumu, artarak derinleşen kutuplaşma ve demokrasinin sorunlu yapısı, esas olarak Kürt ve Kürdistan sorununun adil ve eşitlikçi bir tarzda çözümlenmemiş olmasının sonucudur.

 

Kürt halkının kendi ülkesi Kürdistan'da özgür ve onurlu bir şekilde yaşama talebi, onun ulus olmaktan kaynaklanan temel hakkıdır. Bu hak, aynı zamanda insanlığın ortak mücadele ve birikiminin ürünü olan uluslararası belgelerle güvence altına alınmıştır. Dünyada evrensel bir barış ve adaletin tesisi, Kürt ulusunun dünya uluslar âlemi içerinde hak ettiği onurlu yeri almasına bağlıdır.

 

Bu bakımdan, Kürt halkının önündeki tarihi adım ulusal özgürlüktür. PSK, Kürt halkının ulusal özgürlüğünü, halkımızın kendi kaderini özgürce belirlemesinde görür. Kürt halkı, kendi kaderini özgürce belirlemeli ve kendi kendisini yönetme hakkına sahip olmalıdır.

 

Partimiz, Kuzey Kürdistan için bunun iki biçimde olabileceği görüşündedir: Kürt halkı ayrılıp kendi devletini kurabilir veya Türkiye halklarıyla demokratik bir birliği seçebilir.

 

Bizim tercihimiz demokratik bir federasyondan yanadır. Türkiye federal bir sisteme geçmeli, Kürdistan federe bir statü ile federal Türkiye içinde yer almalıdır. Federe Kürdistan’ın kendi parlamentosu, hükümeti ve yasama organları olmalı; Kürt halkı, federal Türkiye'de Türk halkı ile eşit haklara sahip bulunmalıdır.

 

Ulusal özgürlüğün gerçekleşmesi ise esas olarak Kürt halkının kendi eseri olacaktır.

 

Bunun için de, tüm ulusal güçleri; özgürlükten yana bütün sınıf ve tabakaları, farklı inanç ve ideolojilere sahip kesimleri, bu toplum kesimlerini temsil eden yurtsever parti ve kurumları ortak bir mücadele zemininde birleştirmek gerekir.

 

PSK; NİTELİĞİ VE MÜCADELE ANLAYIŞI

 

Parti'nin adı Partiya Sosyalîst a Kurdistan'dır. Türkçesi Kürdistan Sosyalist Partisi'dir. Kısa adı ise PSK'dir. Amblemi, kırmızı zemin ortasında 21 ışınlı güneş, güneşin içinde partinin kısa adından oluşur. Parti Genel Merkezi resmi olarak Ankara'dadır. Çalışmalarının fiili merkezi Diyarbakır'dadır.

 

PSK, Kürt halkının iki yüzyıla varan özgürlük ve eşitlik uğrundaki mücadele birikimini sahiplenir.

 

1974 yılının sonunda kurulan PSK-Özgürlük Yolu siyasi geleneğinin çok değişik araçlarla yürüttüğü barışçıl, demokratik ve meşru mücadele deneyimini yeni koşullarda sürdürür.

 

PSK'nin mücadele alanı esas olarak Türkiye sınırları dâhilindeki Kuzey Kürdistan'dır.

 

PSK, özgürlükçü, yurtsever, demokratik ve sosyalist bir partidir. PSK Kürdistan emekçilerinin, orta sınıfın, dar gelirli ve zayıf katmanların, aydınların, demokrasi, özgürlük ve eşitlikten yana olan bütün kesimlerin partisidir. Kürdistan'da yaşayan bütün etnik ve dini azınlıkların temel hak ve özgürlükleri için mücadele eder.

 

Her halk gibi Kürt halkının da zulme, insan onurunu hedef alan vahşi ve çağdışı uygulamalara karşı, son çare olarak direnme hakkı vardır. Ancak ülke ve bölgemizdeki deneyimler,  savaş ve şiddetin sorunları çözmek yerine onları daha da derinleştirdiğini göstermiştir. PSK her türlü sorunun diyalog, karşılıklı görüşme ve barışçıl yöntemlerle çözümünden yanadır. Dönemin koşullarını gözeten, gerçekçi, sonuç alıcı, barışçıl yol ve yöntemlere dayalı bir mücadele tarzını esas alır. Mücadelesinde açık, sivil, demokratik, meşru araç ve yöntemleri kullanır.

 

PSK, kendi iç işleyişinde açık, demokratik ve çoğulcu süreçleri azami ölçüde işletmeyi benimser. Tabanın önemli karar alma süreçlerine katılımı için azami çaba sarf eder. Duruma göre parti içi referandum mekanizmasına başvurur. Tabanına ve kamuoyuna karşı açık, şeffaf ve hesap verebilirlik ilkesine bağlı kalır.

 

PSK, siyasi mücadelede hukukun üstünlüğüne, demokrasi ilkelerine, insan haklarına, insanın onur ve haysiyetine büyük bir değer biçer.

 

Partimiz, BM İnsan Hakları Beyannamesi, AGİT, Paris Şartı, AB Katılım Ortaklık Belgesi ve Kopenhag Kriterleri vb. uluslararası insan hak ve özgürlükleriyle ilgili sözleşmelere büyük bir önem atfeder.

 

Partimiz, insanların hayatlarıyla ilgili kararlara her düzeyde katılımını mümkün kılan, doğrudan demokrasi idealine sahip çıkar. Yerel politikanın ve yerel düzeyde kararlara katılımın belirleyici olduğu katılımcı bir demokrasi kurmayı amaçlar.

 

Partimiz, savaşa, militarizme ve devletten kaynaklananı başta olmak üzere şiddetin her türlüsüne karşıdır.

 

PSK, insanlığın özgürlük, eşitlik, adalet, barış ve dayanışma gibi evrensel ortak değerlerine ve bu uğurdaki tarihsel mücadele birikimine sahip çıkar ve sürdürür.

 

PSK, insanlığın uzun vadeli geleceğini sosyalizmde görür. İnsanın her bakımdan özgür olması ve çok yönlü gelişimi için buna inanır. Sosyalizm, toplumsal yaşamda her türlü sömürü ve baskı ilişkisinin son bulması, gerçek özgürlük ve eşitliktir.

 

Kürdistan için sosyalizm şu anda yakın bir hedef değildir. Ulusal özgürlüğün ardından demokratik bir toplumun kuruluşu, ulusal ekonomi ve kültürün gelişip serpilmesi ve toplumun sosyalizm için olgun bir hale gelmesi, şimdiden kestiremeyeceğimiz bir zaman alacaktır.

 

DEMOKRASİ SORUNU

 

PSK, Kürt halkının hak ve özgürlük mücadelesi ile Türkiye'nin demokratikleşmesi arasında yakın bir ilişki görmektedir. Evrensel standartlarda bir demokrasinin Türkiye'de yerleşmesi, Kürt halkının ulusal özgürlük mücadelesi bakımından önemli bir fırsat oluşturur. Kürt ulusunun özgürleşmesi ise Türkiye'nin demokratikleşmesini kolaylaştırır.

 

Bu açıdan, Partimiz, ulusal özgürlük mücadelesinde Türkiye halklarını, demokrasi ve değişimden yana olan güçleri dost görür, onlarla dayanışmaya ve ortak mücadeleye büyük değer verir.

 

Türkiye için en gerçekçi ve uygulanabilir sistem federalizmdir. Federal sistem ülkenin çok uluslu, çok kültürlü ve çok dilli yapısına uygun düşer. Farklı bölgelerin, etnik ve dini toplulukların ülke yönetimine daha etkin bir şekilde katılmasına imkân sağlar. Federal bir sistem sadece Kürdistan sorununu çözmekle kalmaz, demokrasinin katılımcı ve çoğulcu bir tarzda kurumlaşmasına da zemin hazırlar.

 

Partimiz, Türkiye'deki tekçi, ırkçı ve otoriter yapının son bulması,

 

Evrensel standartlara uygun bir demokrasinin inşası,

 

Militarizmin vesayetinin sona erdirilmesi,

 

Bütün etnik azınlıklar ile dini inanç gruplarının temel hak ve özgürlüklerine kavuşması,

 

Katı merkeziyetçi siyasi sistemin yerine adem-i merkeziyetçi bir idari yapının kurulması,

 

Ülkenin çok dilli, çok uluslu, çok kültürlü, çok dinli yapısına uygun yeni bir anayasanın yapılması,

 

Kürt halkının varlığının kabul edilmesi, Kürdistan'a federe bir statünün tanınması,

 

Düşünce, din, inanç ve vicdan özgürlüğü bağlamında Alevi sorununa adil bir çözümün sağlanması ve,

 

Türkiye'nin federal bir tarzda yeniden yapılandırılması uğrundaki mücadeleye büyük değer biçer, bunun için demokrasi ve değişim güçleriyle ortak ve etkin bir mücadelenin gereğini savunur.

 

TÜRKİYE'DE YAŞAYAN KÜRTLER

 

Yüzyıllar boyunca Kürt halkına karşı yürütülen baskı, imha, inkâr ve tehcir politikaları sonucu, Kürtler Kürdistan'ı kitleler halinde terk etmeye ve batı illerine göç etmeye zorlandı. Zorunlu göç ettirme politikası Kürt hareketinin toplumsal tabanını zayıflatırken bir yandan da Kürtlerin asimilasyon sürecini hızlandırdı.

 

Bugün Türkiye'nin iç ve batı bölgelerinde yaşayan oldukça yoğun bir Kürt nüfusu, tıpkı Kürdistan’dakiler gibi ulusal demokratik haklarından mahrum bulunmaktadır. Buradaki Kürtler de kendi kimliklerini özgürce yaşayamıyor, ana dilleri Kürtçe ile eğitim alamıyor, kendi dillerini kamusal alanda serbestçe kullanamıyorlar. Kürt kültürü ve tarihini öğrenip geliştirecek imkânlardan yoksun bulunuyorlar.

 

Partimiz, Kürt halkının meşru haklarına kavuşması sürecinde, öncelikli olarak Batı'da yaşayan Kürtlerin ata topraklarına gönüllü dönüşü için gerekli koşulların oluşturulmasından yanadır.

 

Buna rağmen önemli bir Kürt nüfusunun İç ve Batı Anadolu gibi yerleri yurt olarak tercih edecekleri bir gerçektir.

 

Partimiz, diğer etnik ve dini azınlıklar gibi bu durumda olan Kürtlerin de ulusal ve kültürel kimliklerini özgürce yaşamalarının gereğine inanır, bunların ana dilleri ile eğitim almalarının evrensel ve demokratik bir hak olduğunu savunur.

 

Kürt nüfusunun belirli oranları geçtiği yerlerde Kürtçe eğitim hakkı sağlanmalı, Kürtçenin kamusal alanda kullanılması için gerekli imkânlar oluşturulmalıdır. Partimiz, yoğun olarak yaşadıkları il, ilçe ve bölgelerde Kürtlerin siyasal ve idari sürece katılımı için yerinden yönetim ilkesinin hayata geçirilmesi gereğini savunur ve bunun için mücadele eder.

 

KÜRDİSTAN’IN DİĞER PARÇALARIYLA İLİŞKİLER

 

Partimiz, Kürdistan'ın her parçasındaki halkımız için kendi kaderini belirleme hakkını savunur.

 

1991 yılında bölgede yaşanan gelişmelerin etkisiyle Güney Kürdistan özgürleşme yoluna girdi. 2005 yılından bu yana ise federe bir statü kazanmış durumda. Güney Kürdistan halkının özgürlük ve demokrasi yönünde yaşadığı deneyimler bölgesel barış ve istikrarın inşasına önemli bir katkı sunmakta ve diğer parçalardaki sorunun çözümü için de önemli fırsatlar oluşturmaktadır.

 

PSK, Güney Kürdistan'daki halkımızın elde ettiği kazanımlara değer biçer, ülkemizin bu parçasının federe statüye kavuşmasını tarihi bir ilerleme olarak kaydeder. Bu kazanımlara sahip çıkmayı, onların korunması yönündeki çabalara destek olmayı görev kabul eder. Güney Kürdistan’da yaşayan halkımızın gerektiğinde Irak’tan ayrılarak kendi bağımsız devletini kurma yönündeki çabalarını meşru bir hak olarak görür ve destekler.

 

Partimiz, Batı ve Doğu Kürdistan’da yaşayan halkımızın ulusal özgürlük için yürüttüğü mücadeleye etkin dayanışma gösterir.

 

Diğer yandan, her parçadaki özgürlük mücadelesi, o parçadaki halkımızın yan yana yaşadığı diğer halkların mücadelesi ile sıkı ilişki içindedir ve söz konusu ülkelerin tarihi, sosyal ve politik koşulları tarafından etkilenmektedir. Mücadele her parçada, koşullara bağlı olarak farklı bir seyir izleyebilir, farklı zamanlarda sonuçlanabilir ve farklı sonuçlara ulaşabilir. Her parçadaki mücadelenin örgütlenmesi, yönetilmesi, o parçadaki halkımızın saflarından çıkan yurtsever örgütlere düşmektedir.

 

PSK, halkımızın özgürlüğü için diğer parçalardaki yurtsever örgütlerle dayanışmaya ve işbirliğine önem verir, ulusal hareketin çıkarı için gerekli olduğunda dostça eleştiri görevini yapar; ancak bu parçaların ve bu örgütlerin içişlerine karışmaz.

 

PSK, Kürt örgütleri arasındaki sorunların çözümünde şiddet kullanmayı reddeder, her koşulda barışçıl yöntemlerin esas alınması gerektiğini savunur.

 

DEMOKRATİK FEDERE KÜRDİSTAN

 

Siyasi Hedefler

 

Tüm partilerin özgürce katılabileceği, eşit, genel, gizli ve tek dereceli seçim ilkelerine göre, Kürdistan'da yasama yetkisini kullanacak ve hükümeti kuracak Kürdistan Meclisi oluşturulacaktır.

 

Kürdistan Meclisi, Kürdistan'a ilişkin olarak, merkezi/federal yönetimin anayasada belirlenmiş yetkileri dışındaki bütün alanlara ilişkin yasama yetkisini kullanacaktır.

 

Yürütme erki, meclis içinden uzlaşma ve demokratik esaslara göre oluşturulacak hükümet tarafından kullanılacaktır.

 

Yargının bağımsızlığını, tarafsızlığını, bütünlüğünü ve yargıç güvencesini kapsayan demokratik bir hukuk sistemi kurulacaktır.

 

Venedik kriterlerini esas alan çoğulcu, katılımcı, çağdaş bir siyasi partiler ve seçim sistemi oluşturulacaktır.

 

Kürdistan'da vali, kaymakam ve emniyet müdürleri seçimle iş başına gelecektir.

 

Kürdistan'da yaşayan bütün etnik ve dini gruplara ulusal demokratik hakları tanınacak, ilgili grupların ülkenin siyasi ve idari yönetimine katılması sağlanacaktır.

 

Kürdistan'da idari sistem adem-i merkeziyetçi bir tarzda yapılandırılacak, yerinden yönetim ilkesi esas alınacaktır. Yerel yönetimler güçlendirilecek, belediye ve il genel meclisleri toplumsal çoğulculuğa uygun, doğrudan demokrasi kurumları haline getirilecektir.

 

Irk, cinsiyet, dil, din ayrımı yapılmaksızın herkese düşünce, inanç, söz, basın, örgütlenme ve gösteri özgürlüğü tam olarak tanınacaktır.

 

Ulusal Ekonominin İnşası

 

Ülkenin geri bıraktırılmış olmasından kaynaklanan ekonomik tahribatın hızla giderilmesi ve halkın yararına ulusal bir ekonominin inşası için seferberlik anlayışı ile hareket edilecektir.

 

Bilim ve teknolojinin gelişmesi için her türlü tedbir alınacak,  ekonominin çağa uygun gelişmesi için bilimin imkânlarından faydalanılacaktır.

 

Sürdürülebilir ve çevre dostu ağır sanayi tesisleri kurulacaktır.

 

Ülkeye yabancı sermaye ve teknolojinin gelmesi teşvik edilecektir.

 

Tarım alanında modern teknik ve yöntemlerin kullanımına gidilecektir.

 

Küçük esnaf ve zanaatkârı koruyucu önlemler alınacaktır.

 

Kürdistan'ın zengin akarsularından enerji üretimi ve sulama işlerinde yararlanmak için gerekli çalışmalar yapılacaktır.

 

Ülkenin yer altı ve yer üstü kaynaklarını çağdaş yöntemlerle işlemek ve toplumun refahı yönünde kullanmak için azami çaba sarf edilecektir.

 

Ülkenin yenilenebilir enerji kaynakları potansiyelinin açığa çıkartılmasına özel bir önem verilecektir.

 

Ülkemizin turizm potansiyeli azami bir biçimde değerlendirilecektir.

 

Tarım

 

Ülkemiz, coğrafi yapısı ve ekolojik koşulları ile tarımsal üretimde miktar ve ürün çeşitliliği yönünden uluslararası rekabet gücüne ulaşacak potansiyele sahiptir.

 

Organik tarım uygulamaları yaygınlaştırılacak, sulama sistemlerinin modernizasyonu ve ürün çeşitliliği sağlanacaktır.

 

Tarım arazilerinin aile bireyleri arasında paylaştırılması işletmeleri küçük ölçekli ve parçalı hale getirmiştir. Bu durum verimliliği ve kârlılığı düşürmektedir. Buna karşı bir önlem olmak üzere tarımda gönüllü kooperatifleşme teşvik edilecek, modern tarım araçları sağlanacak, köylü üreticilerin tarım tekniklerini öğrenip uygulamaları için gerekli tedbirler alınacaktır.

 

Tarımla uğraşan üreticilere yeterli kredi sağlanacak, köy emekçileri tefecilerin sömürüsünden kurtarılacak, tefecilik yasaklanacaktır.

 

Tarım olmadan istikrarlı bir kalkınma mümkün değildir. İnsanlarımızın yeterli ve güvenilir gıdaya ulaşabilmeleri, kırsal kalkınmanın sağlanması, ekonominin gelişimi ve yaşanabilir bir çevre için tarım arazileri sürdürülebilir bir şekilde kullanılacak, modern yöntemlerle hayvan besiciliği desteklenecektir.

 

Kırsal alanda feodal dönemden kalma çağdışı kölelik ilişkilerine son verilecektir.

 

Çalışma Hayatının Düzenlenmesi

 

PSK, toplumsal yaşamda adil ve eşitlikçi paylaşıma önem verecek, çalışma hayatının düzenlenmesinde sosyal adalet ilkesini esas alacaktır.

 

Çalışma hayatının düzenlenmesinde ILO standartlarına uyulacaktır.

 

Tüm çalışanlara sendikalaşma, toplu sözleşme ve grev hakkı tanınacaktır.

 

İşsizlik sigortasını da kapsayan bir sosyal güvenlik sistemi oluşturulacaktır.

 

Emeklilik yaşı, Kürdistan'daki yaş ortalaması ve diğer koşullar ile uluslararası standartlar göz önüne alınarak saptanacaktır.

 

Özgürlük mücadelesinde şehit düşenlerin muhtaç durumdaki dul ve yetimlerine maaş bağlanacaktır.

 

Herkese emeğine göre ücret verilecektir.

 

Ailece yapılan işe yardım niteliğinde olup sağlığa aykırı olmayan işler dışında, 16 yaşından küçüklerin çalıştırılması yasaklanacaktır.

 

Çalışanların işyerinin yönetim ve denetimine katılması sağlanacaktır.

 

Çalışan herkesin ücretli izin ve dinlenme olanağına sahip olabilmesi için gerekli önlemler alınacak, tarım alanında çalışanlar sosyal güvenceye kavuşturulacaktır.

 

İnanç Özgürlüğü ve Laiklik

 

Din ve devlet işleri birbirinden ayrılacaktır. Devlet, bütün dini inançlara eşit mesafede duracak, ilgili kesimlerin kendi inançlarını özgürce yaşamaları için gerekli güvenceler sağlayacaktır. Herkes dini inancında özgür olacak, kimseye inancından dolayı baskı yapılmayacak ve imtiyaz tanınmayacaktır.

 

Yıllardır haksızlığa uğrayan Alevi, Êzidi ve Kürdistan'da yaşamakta olan Ermeni, Süryani, Keldani gibi Hristiyan toplulukları ile öteki inanç mensuplarının inançsal tüm haklarına kavuşmaları sağlanacaktır. Bunlara ait ibadet, eğitim ve sosyal nitelikteki kurum ve kuruluşlar yasal ve özerk statüye kavuşturulacak, inançlarının gereğini özgürce yerine getirebilmeleri için gerekli koşullar oluşturulacaktır.

 

Eğitim ve Kültür

 

Kürdistan'da resmi dil Kürtçe olacaktır. Kürtçenin Kuzey Kürdistan'da konuşulan Kurmanci ve Zazaki lehçelerine eşitlik temelinde özgürce gelişme olanağı sağlanacak, lehçelerin kaynaşması ve dil birliği sorunu doğal sürece bırakılacaktır.

 

Eğitim süreçlerinde çok dillilik ilkesi uygulanacaktır. Talebe bağlı olarak eğitimde Kürtçenin yanı sıra Türkçeye de yer verilecektir.

 

Kürdistan’da yaşayan etnik guruplara anadilleriyle eğitim olanağı sağlanacak, çoğunluk oluşturdukları yerlerde dilleri resmi statüye kavuşturulacaktır.

 

Temel eğitim 16 yaşına kadar zorunlu ve ücretsiz olacaktır.

 

Bugüne kadar baskı altında tutularak körelme ile yüz yüze bırakılmış Kürt yazı dili ve edebiyatının geniş kitleler tarafından öğrenilmesi, okullarda, basında ve toplum yaşamının her alanında kullanılması için gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

 

Bilimsel ve demokratik bir eğitim politikası izlenecek, bütün eğitim süreçleri aklın ve bilimin ışığı altında yürütülecektir. Üniversiteler özerk ve bilimsel bir niteliğe kavuşturulacak, çağın gereklerine uygun bilimsel ve teknolojik müfredata sahip olmaları sağlanacaktır.

 

Herkesin yeteneklerini geliştirmesi, kültür ve sanat olanaklarından yararlanması için gereken tedbirler alınacaktır.

 

Kürdistan’ın tarihi eserlerle sanat ve kültür ürünlerinin gün ışığına çıkarılması, korunması ve halkın hizmetine sunulması için gerekli çalışmalar yapılacaktır.

 

Kadın Hakları

 

Kadınların özgürleşmesi, iş hayatına, sosyal ve politik yaşama erkeklerle eşit biçimde katılabilmeleri için gerekli tedbirler alınacak, erkeklerle eşitleninceye kadar kadınlara pozitif ayrımcılık ilkeleri uygulanacaktır.

 

Kadınlar için çalışma yaşamında fırsat eşitliği sağlanacak, eşit işe eşit ücret verilecek ve kadınların doğurganlığından kaynaklanan sorunlarının çözümü için yasal güvenceler getirilecektir.

 

Kadınlar üzerindeki her türlü aşağılanma ve baskı kaldırılacak; aile içinde kadına yönelik şiddet suç sayılacak ve bunu önlemek için gerekli tedbirler alınacaktır.

 

Kadınların eğitimine özel bir önem verilecek ve eğitim olanaklarından eşit biçimde yararlanmaları sağlanacaktır. Toplumun kadın haklarına karşı duyarlılığının geliştirilmesi için, cinsiyet ayırımcılığı karşıtı bir eğitim politikası benimsenecektir.

 

Başlık, berdel, çok eşlilik, zorla ve çocuk yaşta evlendirme gibi toplumsal cinsiyetçi tüm gelenekler kaldırılacaktır.

 

Gençlik ve Çocuklar

 

Gençliğin fiziksel ve ruhsal olarak sağlıklı yetişmesi, çağdaş değerlerle ve toplumsal sorumluluk duygusuyla eğitilmesi için gerekli tedbirler alınacaktır.

 

Özgüveni gelişmiş, kendi geleceği hakkında karar verebilen, bilinçli bir gençliğin yetiştirilmesine özel bir önem verilecektir.

 

Gençliğin sosyal, kültürel ve siyasal yaşamın bütün alanlarına etkin katılımı için gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

 

Gençliğin beden ve ruh sağlığı açısından spora önem verilecek, gençlik kültür merkezleri açılacaktır.

 

Çocuk haklarının gebelik ile birlikte başladığı inancında olan partimiz, anne ve çocuk sağlığını bir bütünsellik içerisinde ele alacak; bebeğin, daha sonra ise çocuğun sağlıklı ve iyi yetişebilmesi için aile içinde ve dışında gerekli önlemler alacaktır. Partimiz, BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne uygun olarak çocuklara iyi bir eğitim, sağlıklı bir yaşam ve güvenli bir gelecek temin etmek için her türlü imkânı sağlayacaktır. Çocukların ve gençlerin eğitiminde anadilde eğitim ilkesi esas alınacaktır.

 

Sağlık ve Sosyal Hizmetler

 

Herkese eşit, ulaşılabilir, ücretsiz, koruyucu ve esenlendirici sağlık hizmeti verilecektir.

 

Açlığın ve yoksulluğun son bulması için etkin önlemler alınacaktır.

 

İşsizliğin her türlüsüne karşı mücadele edilecek; herkesin, yeterli beslenme olanağına kavuşmasını sağlayacak bir gelire sahip olması için çaba harcanacaktır.

 

Halkın sağlığı açısından gerekli tedbirler alınacak; kamuya ait hastanelerde ve diğer sağlık kurumlarında muayene, tedavi-bakım ve ilaç parasız olarak sağlanacaktır.

 

Çocuklar için yeter sayıda çocuk yuvası ve kreş açılacak; kimsesiz çocuklar devletin bakım ve denetimi altında yetiştirilecektir.

 

Muhtaç durumdaki hastaların, engelli, sakat ve yaşlıların bakım ve geçimleri devletçe sağlanacaktır.

 

Konut ve Kentleşme

 

Kürt toplumu, bugün içinde yaşadığı ilkel ve sağlıksız konutlardan, deprem ve çığların kurbanı olmaktan kurtarılacaktır.

 

Her aileye, ihtiyacına elveren, sağlığa uygun, çağdaş bir konut sağlanacaktır; kiralar denetlenecek ve muhtaç olanlara kira yardımı yapılacaktır.

 

Kentleşmede doğa, tarih ve toplum bir bütün olarak ele alınacaktır.

 

İmar plânında hava kirliliğini azaltıcı yeşil alanlara, ulaşımı kolaylaştıracak toplu taşıma araçlarına, ileri teknolojili çöp ayrıştırma ve geri dönüşümü sağlayacak tesis alanlarına yer verilecektir.

 

Zorunlu göç mağdurlarının tercih edecekleri yaşam alanlarının (eski-yeni, köy-şehir) çağdaş yaşam koşullarına uygun olarak düzenlemesi öncelikli görevimiz olacaktır. Kentleşmede; toplumun her kesiminin kişisel gelişimine katkı sunacak sosyal mekânlar ve donatılar; kolay ulaşılabilir sağlık merkezleri, çocuk yuvası, semt pazarları, spor ve eğitim merkezleri, gezinti, beceri geliştirme ve oyun alanları vb. yer alacaktır.

 

Mevcut gecekondulaşmayı ve çarpık kentleşmeyi düzeltmek ve çağdaş yaşam alanları oluşturmak için her yerin sosyal, kültürel ve doğal özellikleri göz önüne alınarak kentsel dönüşüm plânları hazırlanacak ve uygulanacaktır. Kentsel dönüşümde, hizmetlere erişimde toplumsal eşitlik, çevrenin korunması ve iyileştirilmesi ve çeşitlilik gösteren dinamik bir ekonomi dikkate alınacaktır. Plânlamada tüm paydaşlar ve ilgili kesimlerin kararlara katılımı sağlanacaktır.

 

Yerleşimde ve konut yapımında, rahat bir ulaşımı, hava temizliğini, yeşil alanları, parkları ve estetiği gözeten, tarihi dokuyu koruyan, plânlı, engellileri gözeten çağdaş bir şehircilik anlayışı izlenecektir.

 

Doğal Çevre

 

Doğa ve çevre korunacak, sanayileşme ve kentleşme gibi alanlarda gelecek kuşakların sağlığı esas alınacaktır.

 

İnsanlığın ortak evi olan dünyamızın ekolojik dengesini bozacak her türlü faaliyet durdurulacak, sanayileşme, kentleşme ve enerji faaliyetlerinin doğa ile uyumlu hale getirilmesi sağlanacaktır. Gelecek kuşakların emaneti olan ülkemizin ve dünyanın doğasını korumak için dünya ölçeğinde işbirliğine gidilecektir.

 

Ormanların korunması, ormanlık alanların genişletilmesi; kuşların, balıkların ve diğer av hayvanlarının, bitkilerin, özetle doğal zenginliklerin korunması, çoğaltılması, doğal çevrenin bozulmasının önlenmesi için ciddi önlemler alınacak, yaban hayat korunacak, avcılık yasaklanacaktır.

 

Hızlı nüfus artışı, plânsız kentleşme, plânsız sanayileşme/endüstrileşme, doğal kaynakların hoyratça kullanılması doğanın bozulmasına, hava, su ve toprak kirliliğine neden olmaktadır.

 

Yaşam için gerekli olan ısı, ışık, besin, giyim, barınak, sağlık ve yaşama sevincini artıran yeşil alanlar, en az tahribat yaratan ve yenilenebilir yöntemlerle insanların hizmetine sunulacaktır.

 

Sanayi bölgeleri, altyapısı tamamlanmış yerlerde ve yerleşim alanlarını etkilemeyecek şekilde plânlanacaktır.

 

Tüketim sonucu ortaya çıkan atıkların ayrıştırılması ve geri dönüşümü için tesisler kurulacaktır.

 

Çevre ve küresel ısınma gibi konularda ilgili uluslararası kurum ve güçlerle işbirliğine özel bir değer verilecektir.

 

Yurtdışındaki Kürtler

 

Partimiz, değişik nedenlerle ülke dışına çıkmış Kürtlerin bulundukları ülkelerde ekonomik, sosyal, kültürel ve insani talepler uğrundaki mücadelelerini ve örgütlenme çabalarını destekler. Onların, halkımızın ulusal özgürlük mücadelesine sunduğu desteğe büyük bir değer biçer.

 

Partimiz, halkımızın özgürlük mücadelesinde yurtdışındaki Kürtleri önemli bir dinamik olarak görmekte, onların Kürt davasına uluslararası düzeyde destek bulma çabalarını desteklemekte ve takdir etmektedir.

 

Uluslararası İlişkiler

 

Ülkemizin Avrupa Birliği ile yakınlaşması ve onunla bütünleşmesi için aktif bir çalışma yürütülecektir.

 

Bölgesel ve uluslararası sorunların çözümünde diyalog ve işbirliği yaklaşımı esas alınacaktır.

 

Komşularla barış içinde yan yana yaşama ilkesinin hayat bulması için çalışılacaktır.

 

Dünyada silahlanma yarışının son bulması, küresel ısınma ve benzeri sorunların çözümü, kaynakların adil ve yaşanabilir bir dünyaya harcanması için etkin bir tutum izlenecektir.

 

Topluluk

PAK û PSK li Enqereyê ligel
Serokê Giştî yê PAKê Mustafa ...
Hevdîtinên PSK û PAKê li
Serokê Giştî yê PAKê Mustafa ...
PAK û PSKyê lî Engereyê hevdîtin
Serokê Giştî PAKê Mustafa Ozçelîk, ...
Partiya Sosiyalîst a Kurdistan û
Şandeke Partiya Sosiyalîst a ...
Hevdîtina PSK û KOMELA
Heyeta Partiya Sosyalîst a ...
Hevditina HDKÎ û PSK
Heyetek ji Partiya Sosyalîst a ...
PSK Serdana PDK (Rojhilat) Kir
Heyetek ji Partiya Sosyalîst a ...
Hevditina PSK û PŞK
Dengê Azad-HewlêrDi roja ...
Heyeta PSK Serdana ENKS Kir
Dengê Azad-HewlêrDi 15.01.2019’an ...
Hevdîtîna Heyeta PSK û Partiya
Heyata Partiya Sosyalîsta ...
PSK, PDKİ görüşmesi
PSK Genel Başkanı Mesud Tek, ...
PSK Heyeti YNK’yi ziyaret etti
19 Temmuz günü PSK Genel Başkanı ...
PSK-Pêşverû Görüşmesi
Güney Kürdistan’da bulunan ...
Mesud Barzani PSK Heyeti İle
PDK Genel Başkanı Mesud Barzani, ...