PSK-Partiya Sosyalîst a Kurdistan

» Gündem
» Basın Açıklamaları

Di 100 Saliya Xwe de Ruhê Tevgera Neteweyî Ya Şêx Seîd Têkoşîna Me Xurt Dike

CİHÊ JİHÊZKETİNÊ NÎNE

GELÊ KURD DÊ BIGEHÎŞE AZADİYA XWE

Partiya Sosyalista Kurdistanê 17-18 Xezîrana 2023 yê li Diyarbekirê Civîna Meclisa xwe ya Berfireh pêk anî, hilbijartinên Parleman û Serokkomariyê ku 14-28 ê Gulanê pêkhatibûn nirxand, biryar da encamên jê derxistî bi raya giştî ra parvebike.

Tirkiyê di rewşekê qrîza aborî û hiqûqî da, li hember gelê Kurd êriş û zextên giran pêkhatî û rizyanek bê hed ya civakî da hilbijarinên 14 yê Gulanê pêkanî.

Hevpeymaniya Bereyê Komar di hilbijartinên ku dijayetiya kurdan wek politikayek bingehîn dabû pêşiya xwe li perlemanê piraniya kursiyan bidestve anî, Tayyip Erdoxan jî di 28 ê Gulanê ku dewra 2 ya hilbijartinê de wek Serok Komar hate hilbijartin.

Bi qewlê dubare vegerana bo Sistema Parlemaniyê Bereyê Millet û namzetê wê Kemal Kiliçdaroxlu ji ber ku neşiya xwe ji bazneya nijadperestiyê rizgar bike û di meseleya kurd de gavên wêrek bavêje di hilbijartinê da biser neket.

Di serî da gelê kurd beşek berçav ya civakê ku li benda guherinê di warê demokrasi û asayîbuna rewşê bûn û bi vê mebestê pişgirî dabûn Kemal Kiliçdaroxlu, lê ev daxwaza wan pêk nehat.

Ji 2015 ê ve dengê HDP/PÇK(Partiya Çap a Kesk) kêm dibû û di hilbijartinên 14 yê Gulanê da hêj daketin. HDP/PÇK hebûn û hêza xwe ji têkoşana gelê kurd û pişgiriya wê distend, peyrewkirina siyaseta Tirkiyeyibunê nasnameya wê nediyar kiriye, ji daxwazên bingehîn yên gelê kurd dûr kiriye. Şerê Xendek û kolanan yên 2015 ê di nav civaka kurdan da bu semede travmayek kûr û gel ji siyasetê sar kir.

HDP, li gor siyaseta xwe ya Tirkiyeyîbunê di politikayên xwe yên hevpeymaniyê da pêşî daye derdorên Çepên Tirka, tifaqa ligel hêzên siyasi yên kurdan jî kiriye rêza diduyê. Ev rewş di nava kurdan da bû cihê nerazîbûn û bertekên tund û dengdanê kêmkirin.

Di pêvajoya hilbijartinên 14 yê Gulanê da wek PSK ku di avakirina Tifaqa Azadî û Demokrasî ya Kurd me cih girtî pêşiyê di nava gel da hêvî û kelecanek peyda kiribu ji ber wê siyaseta HDP ê lawaz bû. Daxwazên bingehîn yên gelê kurd ku tifaqê bi deklerasyonê belav kiribu bi astê hêvî jê dihate kirin di nava gel da cih negirt.

Partiya Sosyalîsta Kurdistan, wek berê di hilbijartinên 14 yê Gulanê yên Serok Komariyê da jî bi hizrek stratejik, li gor daxwaza guherîn û demokrasiyê dengê xwe da. Helwesta gelê kurd ya derbarê hilbijartina Serok Komariyê nişandayî siyaseta me rast derxist.

Partiya me di hilbijartinên Parlementoyê jî bi heman hizrê ji bo daxwazên bingehîn yên gelê Kurd di nava civakê da bicih bike tişta ji dest hatî kiriye.

Rewşa siyasî ya piştî hilbijartinên 14-28 ê Gulanê derketiye meydanê nişan dide ku qeyrana aborî û civakî dê kûrtir bibe, di warê çareseriya meseleya Kurd da şert û mercên girantir û deshilatek otoriter û keyfî bo demek dî dê berdewam be.

Tecrubeyên bi sedan sal nişan daye ; bi zor, haşatî û rêbazên ne serdemiyane pirsgirêk çareser nabin. Serbarê wan hêmî zilm û zorî, komkujî û kiryarên bê hiqûqî neşiyaye îradeya gelê kurd ya jiaynek azad û daxwazên civakê yên ji bo demokrasi û jiyana bi rumet ji holê rake. Bi sedan sale gelê kurd li ber xwe daye, ji nuha û pêve jî dê têkoşana xwe ya azadiyê berdewam bike.

Mafê gele kurd e li ser axa xwe Kurdistanê bi rûmet û azadî bijî. Ev maf û daxwazek rewa ye. Perwerdeya bi zimanê kurdî û fermîbûna wi pêdiviya hiquqa gerduniye. Naskirina pêneseya kurdî û desteberkirina wê di Destura Bingehîn da şertê esasiye. Gelê kurd bi biryare ku hemî mafên xwe yên neteweyî bistîne.

Di vê çarçoveyê da hevkarî û tifaqa hêzên neteweyî yên kurd ji her demekê ferztir bû ye. Azadiya gelê kurd bi tifaq û hevkariya berfireh ya hêzên neteweyî yên mumkîne. Ev hem erkek dîrokî hem jî acil e.

Partiya Sosyalîsta Kurdistan jibo pêkhatina tifaqek neteweyî bi berpirsyariya xwe ya dîrokî dê berdewambe. Ew tifaqa di pêvajoya hilbijartinên 14 yê Gulanê de bi navê Tifaqa Azadî û Demokrasiya Kurd me pêk anî em dê ji nû ve binirxînin, jibo tifaq/hevkariyek berfireh û encam wergir em dê xebatên xwe yên piralî bidomînin.

Partiya me wek duhi ji îro pêve jî dê mil bide xebatên jibo demokrasi û guherînê, ligel hemî aliyên siyasî ku vê amancê didine ber xwe em dê hewlên diyalog û hevkariyê berdewam bikin.

Carek dî em dixwazin bêjin heta gelê Kurd negehişe azadiya xwe jibo gelê Tirk ne nan ,ne jî demokrasi heye.

Riya demokrasi û aştiya Tirkiyê di azadiya gelê Kurd da derbaz dibe.

Politikayên zext û haşatiyê riya xetimiyê ye.

Deshilat lazime siyaseta dijayetiya kurd berde, jibo çareseriya pirsgirêka kurd dest ji siyaseta şer û inkarê berde. Deshilata behsê çêkirina destûrek nû ya bingehîn dike, berî hertiştekê gotinên xwe yê êrişkar û duberekiyê lazime bihêle, rewşê asayî bike.

Her weha PKK lazime destan ji şerê çekdarî berde ku astenge li ber xebata legal û demokratik ya gelê Kurd, rê bide pêvajoya xebata demokratik.

Em wek PSK, dizanin ku demek dijwar li pêşiya gelê Kurd heye.

Lêbelê ne dema jihêzketinê ye.

Em wek gel li aliyê bi heq yê dîrokê ne û beguman em ê serkevin.

Ji bo PSKê ya bingehîn doza gelê Kurd ya azadiyê ye. Doza azadiya gelê Kurd ji hemî partiyan mezintire.

Gelê Kurd dê her bigehişe azadiya xwe.

20.06.2023

Partiya Sosyalîst a Kurdistan

(PSK)

Meclisa Partiyê ya Berfireh

Îsal li ser Tevgera Azadîyê ya1925an ku bi pêşengiya Şey Seîd dest pêkir 100 sal derbas bû. Dewleta Tirk di sedsala borî de xwest hemî hewldanên gelê Kurd ên ji bo azadiya neteweyî bi tundî fifetisîne, lê Kurdan tu carî serî li ber zilmê netewand û dev ji nasname û hebûna xwe ya netewî bernedan. Berovajî gelê Kurd sed sal in ku têkoşîna xwe ya ji bo jiyaneke bi rûmet berdewam dike.

Di destpêka sedsala borî de dema ku li cîhanê nîzameke nû ava dibû, Kurdistan bû çar parçe. Pêvajoya perçebûna Kurdistanê ku bi Peymana Sykes Picot a sala 1916an dest pê kir, bi Konferansa Parîsê ya sala 1919an û herî dawî jî bi Peymana Lozanê ya di sala 1923an de hat îmzekirin, temam bû. Di tevahiya vê pêvajoyê de çarenûsa Kurdan ji aliyê hêzên emperyalîst û welatên herêmê ve di platformên ku Kurd lê nebûn diyar kirin.

Tevî ku di dema hilweşandina Împaratoriya Osmanî de kadroyên kemalîst soz dabûn ku dewleta nû wê bibe dewleteke hevpar a Kurd û Tirkan, piştî ragihandina Komarê hebûna neteweyî, nasname, ziman û welatê Kurdan paşguh û înkar kirin. Gelê Kurd û nûnerên wan ên siyasî di her firsendê de bertek nîşanî polîtîkayên red û înkarê yên dewleta Tirk dan. Li dijî xiyanet û neheqiya li wan hat kirin, nerazîbûna xwe nîşan dan. Kurdan bi dengekî bilind îradeya xwe ya ji bo jiyanekê azad û bi rûmet li welatê xwe anîn ziman. Bi vê armancê lez dan xebatên xwe yên siyasî û rêxistinî.

Di bin van hemû şert û mercan de, dewletê bi provakasyona ku di 13'ê Sibata 1925'an de plan kiribû, bû sedem ku Tevgera Kurd bê amadekarî û zû dest pê bike. Rejîma Kemalîst bi provakasyona ku pêk anî dest bi çewisandina tevgera kurd kir û piştî darizandinên sexte bi sedan serokên Cemiyeta Azadî ku di nav wan de Şêx Seîd û hevalên wî jî hebûn, darve kirin. Paşê bi Plana Islahatê ya Şerqê ku pêk anî, ji bo valakirina Kurdistanê, tunekirina zimanê kurdî û şikandina îradeya kurdan a azadiyê, sîstema Mufetîşiya Giştî ya ku walîtîyeke kolonyalîst bû, xist meriyetê. Li gel vê jî gelê Kurd sed sal e li ber xwe dide û têkoşîna xwe ya azadiyê bi biryardarî didomîne.

Piştî sedsalekê li Rojhilata Navîn nîzama Dijê-Kurd bi lez û bez perçe dibe. Konsepta înkar û îmhaya Kurd û Kurdistanê têk çûye. Dijminatiya li hemberî Kurdan gihiştiye asteke ku nayê domandin.

Di 100 saliya tevgera neteweyî ya Kurd a sala 1925’an de em bang li hemû aktorên pêwendîdar, bi taybetî jî dewleta Tirk dikin ku siyaseta înkar û şîdetê ya di pirsgirêka Kurd de tê meşandin biterikînin û pirsgirêka Kurd bi rêbazên aştiyane û siyasî çareser bikin.

Bi heman awayî em bang li hemû partî û aliyên siyasî yên Kurdistanî dikin ku destên xwe bidin hev û li ser stratejiyeke netewî ya hevbeş bicivin da ku gelê me bigihîje mafên xwe yên netewî.

Bi vê minasebetê em careke din Şêx Seîd û hemû şehîdên azadiyê yên ku canê xwe ji bo azadî û rûmeta netewî feda kirine bi rêz û hezkirin bi bîr tînin.

13.02.025

Partiya Sosyalîst a Kurdistan

(PSK)

İçerik Başlıkları

En çok Okunan İçerik

Yorum Yaz