‘MESELEYÊN NETEWEYÎ BÊYÎ TIFAQA NETEWEYÎ SAFÎ NABIN’


 Li ser navê Ajansa Welat Fexredîn Kiliç derbarê Tifaqa Neteweyî da bi Serokê Giştî yê Partîya Sosyalist a Kurdistanê (PSK) Bayram Bozyel ra hevpeyvîna li jêrê çêkir.

 

Serokê Partiya Sosyalîst a Kurdistanê (PSK) Bayram Bozyel da zanîn ku PSK 50 sal in ku bi awayekî di nava xebatên yekîtiyê de ye û wiha got: “Ji ber ku li gorî nêrîna me meseleya Kurd meseleya miletekê ye û meseleyên neteweyî bêyî tifaqa neteweyî safî nabin. Li welatekî demokratîk, azad elbet her partîyekê ger  bikaribe piraniya dengan bistîne dikare welat îdare bike. Lê meseleya Kurd meseleya îqtîdarbûnê nîne,  meseleya azadbûna welat e û hemû aliyan eleqeder dike. Ji bo vê yekê em meseleya tifaqa neteweyî weke meseleyeke stratejîk dibinin, meseleyeke demkî an jî meseleyekê hîzbî nabînin.”

‘Firsendên dîrokî derketin pêşiya gelê me’

 

Bayram Bozyel axaftina xwe wiha domand: “Li Rojava firsendên dîrokî derketin pêşiya gelê me yê Kurd. Li wir Kurd ne tenê nêzîkê azadiyê ne her wiha ji bo seranserê Suriyeyê û ji bo avakirina Suriyeyeke nû û ji bo azadiya miletên din jî hêzekê giring in. Li Suriyê Kurd ji bo avakirina sistemekê demokratîk cihê baweriyê ne û dikarin bibin çîmentoya Surîyeyeke nû. Konferansa 26ê Nîsanê ku li Qamişloyê pêk hat gaveke dîrokî bû û ji vê yekê em gelek  keyfxweş bûn. Aliyên Kurd li ser bernameyeke neteweyî û li ser daxwaza federalîzmê li hev kirin û pişt re jî tifaqa xwe îlan kirin. Ev ji bo Rojava, çar parçeyên Kurdistan û Sûriyeyê gaveke dîrokî bû.”

‘Ev meseleya Kurdistanê ye’

 

Bayram Bozyel bi lêv kir ku meseleya tifaqê girîng e û tu caran ji rojeva Kurdan derneketiye û wiha pê de çû: “Em weke PSK ji diyaloga hemû alîyan re amade ne. Lê meseleya tifaqê divê ewil li ser bernameyeke zelal çêbibe. Bername jî li ser dû esasan were çekirin. Ev jî meseleya welat û meseleya statuyê ne. Ev ne tenê meseleya Kurdan e, meseleya Kurdistanê ye. Li Kurdistanê tenê Kurd najîn Ermenî, Êzîdî, Suryan û gelek milet hene. Divê meseleya Kurd rast were pênasekirin, navê wê were dayîn. Û bê qebûlkirin ku Kurd, ew mafên ku Tirk xwedî lê ne bila ew jî bibin xwediyên wan mafan. Bila bi nasnameya Kurd werin qebûl kirin û ew hemî mafên ji wê nasnameyê dertên; yanî ziman, çand, dîrok hemî werin naskirin. Kurd li Kurdistanê bikaribin xwe îdare bikin. Ev jî li gorî nêrîna me bê statû nabe.”

‘Divê bernameyeke neteweyî hebe’

 

Bayram Bozyel anî ziman ku di meseleya tifaqa neteweyî de hin pirsgirêkên partiyên Kurdan hene û ev tişt gotin: “Xebatên me hene. Îro em û DEM Partî di Platforma Zimanê Kurdî de bi hev re ne. Di meseleyên hin bingehîntir de xebatên me û partiyên Kurdistanî yên weke PWK, HAKPAR û PDKê re berdewam dikin. Em jî dixwazin li ser bingeha daxwazên neteweyî  xebatên xwe bi pêş ve bibin û di cihekê de bigihin hev. Em nabêjin bila herkes were ba me, an em biçin ba keskê din. Bila her ali li cihê xwe zelal bibe, paşê em li cihekî muşterek de werin ba hev. Tifaqeke wisa ji me re lazim e, ew jî ez bawer dikim wê bibe. Lê xuyaye ku hin problem û nêrîn hene ku divê em wan safî bikin. Meseleyekê din jî bawerî ye, yanî wexta em bi hev re kar dikin divê em baweriyê bidin hev. Ji ber ku gelek tecrubeyên me hene. Me heta niha di nava dehan xebatên hevkariyê de cih girtin. Niha em di Platforma Zimanê Kurdî da ne. Çend caran di xebatên hilbijartinê de me cî girt. Niha jî em di nava xebatên yekîtiyê de ne. Nebûna me ya din ava Înîsiyatîfa Demokratîk  nayê wê wateyê ku em di nava xebatên yekîtîyê de nînin. Em jî di xeteke din de vî karî dimeşînin. Em hêvî dikin ev xebat di qenaleke berfireh de bigihin hev. Heke meseleya me tifaqa neteweyî be divê bernameyeke neteweyî hebe.”

‘Divê li her parçeyekî Kurdistanê yekîtiyek çêbibe’

 

Bayram Bozyel bal kişand ser geşedanên li Rojhilata Navîn û pêvajoya li Tirkiye û Bakurê Kurdistanê û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Piştî geşedanên li Rojhilata Navîn, Sûriyeyê û banga Bahçelî û Ocalan pey hevdû hatin van di heman wextê da li çar parçeyên Kurdistanê tesîra xwe hene. Di Sûriyeyê da rejîma li dijî Kurdan têk çû. Îran dijminê kurdan e wan derbeyeke mezin xwar, hêzên girêdayê Îranê yên li başûre Kurdistanê û Iraqê zeîf dibin û bo sê parçeyan îmkan çêdibin. Pêvajoya kû nû destpêkiriye her çiqas navê wê Kurd nebe jî lê em dizanin ji sedî sed bi meseleya Kurd ve girêdayî ye û tesîra xwe li çar perçeyan jî dike. Wê demê lazim e ku çar parçeyên Kurdistanê jî li hember vê pêla nû helwesteke mişterek pêk bînin. Beriya her tiştî divê li her perçeyekî yekitiyek çêbibe.

Niha gaveke baş jî konferansa 26 Nîsanê ya li Qamişloyê ye ku gavekî dîrokî ye.  Li Îranê jî hewladnên yekîtîyê heye. Parlamentoyeke başurê Kurdistanê heye ku dikare hemî Başur temsil bike. Li Bakur hewldan hene lê hin yeketiyekê berfıreh pêk nehatiye.

Mesela Kongra Neteweyî ji du aliyan ve pirsgirêkên xwe hene, tevî ku tişteke îdeale jî. Yek jê reaksîyonên hêzên heremê jibo hewldanên bi vî awayî astengî derdixin.  Ya diduyan kongre dezgehekê pir aliye, pir rêk û pêk û pir kompleks e. Divê rêxistinên/licneyên wê hebin, sekreteriya wê hebe. Ji bo wî em tiştekê pratîk difikirin, pêşniyara me ev e. Dikare Konferansekê Kurdistanî bicive û ev bibe bersîva yekîtiya çar parçeyên Kurdistanê. Çend salan carekê partiyên Kurdistanê li cihekî azad em bêjin îro Hewlêrê sibê Qamisloyê bicivin vê rewşa heyî di nav xwe de binirxînin û li hember wê rewşê siyasetekî nêzik peyda bikin, tecrûbeyên xwe bi hevre parve bikin, Konferasekê bi vê awayî dikare di nav çarparçeyan da harmoni û  hevahengiyek peyda bike. Em tiştekî wisa difikirin û divê demeke ne dûr da jî ev konferansa bicive.”

 

İçerik Başlıkları
En çok Okunan İçerik
Bi minasebeta Roja 15 Gûlanê, Cejna Zimanê Kurdî, Platforma Zimanê Kurdî daxwûyanîyekê belav kir.
Serokên partîyên Kurd û gelek dildarê zimanê Kurdî beşdarê civîna daxwuyanîyê bûn.

Çapemenîya Kurd jî bi qelebalêxî civîna çapemenîyê şopand.

Daxwuyanî bi Kurmancî û Zazakî hat xwendin.

Kurmancîya daxwuyanîyê ji alîyê berdevkê PZKê Şerefxan Cizîrî, a zazakî jî ji alîyê Cemile Turhali ve hat xwendin.

Tevahîya daxwuyanîyê li jêrê ye.
JI RAYA GIŞTÎ RE.
Gelê me ye hêja û xebatkarên çapemenîyê.
Sal 1932, di Kovara Hawarê ya yekemin de ev sernivîs hatibû nivîsandin.“Hawar dengê zanînê ye. Zanîn xwe nasîn e. Xwe nasîn ji me re rêya felat û xweşîyê vedike. Her kesê ku xwe nas dike, dikare xwe bide naskirin. Hawara me berî her tiştî, wê hebûna zimanê me bide zanîn. Lewre ziman şertê hebûnê yê pêşîn e."
Em weke Platforma Zimanê Kurdî heta niha li ser xeta Kovara Hawarê meşîyan e. Me bi xebata xwe xwestiyê vê xetê hergav zindî bihelîn û hişmendîya zimanê Kurdî her bi pêşde bibin.
Ji bo ku ev banga neteweyî ya Mîr Celadet Elî Bedirxan berdewam û mayînde bibe, Hezkirîyên Zimanê Kurdî di sala 2007'an de 15' Gulanê weke "Cejna Zimanê Kurdî" îlan kiribûn. Ji wê salê û bi vir de ev roja hanê bi rihê netewî, hezkirin, bi nirx û hişmendiya zimanê Kurdî tê pîroz kirin…
Em hemû baş dizanin! Baş jî eşkere bûye! Pirsgirêka ku bi sedan salan weke pirsgirêka Kurd tê binavkirin, di rastiya xwe de siyasetên dewletê yên bişaftin, zext, zor û fişarên ku li ser çand û zimanê Kurdî têne meşandin, bi taybet xwe di xwestina asimîlasyona Kurdan de didin der. Ev siyaseta dewletê dixwaze pêşî zimanê me tune bike, zimanê me ji holê rake, îrade û liberxwedana Kurdan bişikîne. Ji bona tunekirina nirxên Kurdan bi berfirehî dewletê bi awayekî fermî û hevbeş plansazîyeke asimîlasyonê xistine rojeva xwe. Vê yekê jî bi gelek rêbazên parzûnandî didine meşandin.
Dîsa tê zanîn ku înkara çand, ziman û nasnameya Kurdî, ji avakirina Komara Tirkîyê û heta vê demê jî bi dehan caran bûye sedema nerazîbûna gelê Kurd. Gelê me hergav ji bona mafê zwe li ber xwe daye. Teslîm nebûye. Doza wî her zindî maye. Siyaseta înkarê ya li hemberî nirxên neteweyî yên gelê Kurd, gelek caran bûne sedema şer û pevçûnan. Ev yek jî îro baş têzanîn.
Ji bo welatekî demokratîk, wekhev, pêşketî û di nava aramiyê de bijî, divê beriya her tiştî pîvanên pêkvejîyanê hebin, divê di nava pêkhateyan de hevdû qebûl kirin hebe. Divê maf û azadî hebin. Di vê tevgirêdanê de, pewiste zagonên bingehîn ên ku li pêşîya azadîya Zimanê Kurdî asteng in, bên sererast kirin: Em hemû Kurd bi hevbeşî dixwazin ku Zimanê Kurdî (Kurmancî û Kirdkî) bibe zimanê perwerdehîyê û zimanê fermi. Ji ber ku Zimanê Kurdî yê hemû Kurda ye. Bi vê mebestê em jî bi yek dengî dibêjin; Zimanê me nasnama me ye, rengê me ye, taca serê Kurda ye, hebûna me ye… Pejirandina zimanê me xeta me ya sor e…
Li malan, li bazaran, li kolanan, li dibistanan, li şaredarîyan, li nexweşxaneyan, li mizgeftan, li dadgehan û li hemû qadên jiyanê; em ê herdem bixwazin, bi Kurdî biaxivin, bi Kurdî bixwînin, bi Kurdî binivîsînin, bi Kurdî bijîn. Ev hemû jî nîşaneyên Kurdbûna me ne. Bi vê helwesta xwe em dixwazin hişmendîya Zimanê Kurdî li her der ê berz bikin û zimanê Kurdî bikin beşek ji nasnama xwe. Ji ber vê sedemê em ê di hemû qadên jiyanê de sîyasetê jî bi Kurdî bikin. Em ê xebata kulturî, hunerî û têkilîyên sosyal jî bi Kurdî bikin. Em ê bixwazin her gav weke Kurdan bi şanazî bijîn û hergav xwedî li hebûna xwe derkevin.
Bi rastî û bi dilpakî em dibêjin; niha dem dema Zimanê Kurdî ye…
Platforma Zimanê Kurdî.
15 ê Gulanê Amed.
İçerik Başlıkları
En çok Okunan İçerik