PEYAMÊN KÛ JI BO KONGRA PSKÊ A 4 AN HATINE ŞANDIN

22 Aralık 2024 günü, Diyarbakır’da, siyasi parti temsilcileri, siyasetçi, aydın ve toplumun farklı kesimlerinden oluşan 200’e yakın şahsiyetin katılımıyla,  “Yaşanan Son Gelişmeler Karşısında Kürtler Ne Yapmalıdır?’’ gündemiyle bir Çalıştay gerçekleştirildi.

Ortadoğu’da ciddi gelişmelerin yaşandığı, Suriye’de Baas rejiminin yıkıldığı, Güneybatı Kürdistan’da (Rojava Kürdistanı) yeni ve tarihsel fırsatların ortaya çıktığı, Türkiye’de Kürt meselesiyle ilgili tartışmaların hızlandığı bir süreçte yapılan Çalıştayda aşağıdaki sonuçların kamuoyu ile paylaşması uygun görülmüştür.

Ortadoğu’da Kürt karşıtı düzen çözülüyor

61 yıllık Baas diktatörlüğünün yıkılmasıyla Ortadoğu’da Kürt karşıtı düzen büyük bir darbe almıştır.  Bu durum Suriye ve Rojava Kürdistanı için, fırsatları ve riskleri birlikte kendi içinde barındıran yeni bir sayfanın açılması anlamına gelmektedir.

Rojava Kürdistanı’nda ortaya çıkan tarihi fırsatın değerlendirilmesi için tüm Kürt partilerinin bir araya gelerek, Dihok Mutabakatı’nı günümüz koşullarına göre güncellemeleri yakıcılık kazanmıştır. Rojava’daki bütün Kürt tarafları ulusal bir program ve irade etrafında birleşerek yeni devletin inşasına tek bir muhatap olarak katılmalıdır. Böylece Kürtler, hem Şam’da hem de ilgili devletler nezdinden daha güçlü bir konuma gelecektir.

Ortadoğu’da yaşanan hızlı gelişmeler, Türkiye’de Kürt meselesini yeniden gündemin merkezine oturtmuştur. Ekim ayı başında Bahçeli ve Erdoğan’ın yaptığı açıklamalar Kürt meselesiyle ilgili tartışmaları hızlandırmıştır. Türkiye Devleti’ni yönetenler, Kürt meselesini PKK ile özdeşleştirerek ve  “terör” ile yaftalayarak sorunun gerçek içeriğini örtbas etmeye çalışmaktadır.

 

Barışçıl ve eşitlikçi çözüm için Kürt ve Kürdistan meselesi doğru tanımlanmalıdır

Kürtler ülkesi parçalanarak bölünmüş, her türlü baskı, inkar, imha ve asimilasyon politikalarına rağmen varlıklarını koruyarak bu güne ulaşmış, kendine has zengin bir dili ve güçlü kültürü ile kadim bir ulustur.

Kürtler, Türkiye ve Kuzey Kürdistan’da yaklaşık 30 milyona yakın bir nüfusa sahiptirler.

Kürt ulusunun ülkesi Kürdistan’da baskı ve korkudan uzak, özgürlük ve güvenlik içinde, onurlu bir biçimde yaşama hakkı vardır. Her ulus gibi Kürt ulusu da kendi geleceği ile ilgili olarak serbestçe karar verme, kendi ülkesinde siyasi bir statü ile kendisini yönetme, zulüm ve baskıya karşı direnme hakkına sahiptir.

Türkiye metropollerinde yaşayan Kürtlerin dil, kültür ve demokratik hak ve özgürlükleri tanınmalı; çoğunluk oldukları yerleşim yerlerinde kendilerini yönetmelerine olanak tanınmalıdır.

Kürt meselesinin çözümünde yol almak için her şeyden önce özgür, demokratik, şiddetten arındırılmış uygun bir ortamın oluşması zorunludur.

Kürt meselesinin çözümüyle ilgili başlayacak olası bir süreç açık, şeffaf ve bütün Kürt taraflarının katılımıyla sürdürülmelidir.

Kürt, Kürdistan  meselesinde kalıcı çözüm yolunun açılması, aşağıdaki temel adımları esas alan bir perspektifle mümkündür.

Türkiye Devleti, Kürdistan’ın tüm parçalarında sürdürdüğü askeri operasyonlara son vermeli, Kürdistan’ın tüm parçalarında Kürtlerle diyalog içine girmeli, halkımızın kendini yönetme hakkına saygı göstermelidir.

PKK de halkımızın haklı mücadelesine zarar veren silahlı mücadelesine son vermelidir.

Kürt ulus gerçeği tanınmalı ve anayasal güvence altına alınmalıdır.

Kürtçe (Kurmancî/Zazakî) ana dille eğitim ve öğretim hakkı tanınmalı, Türkçe ile birlikte Kürtçe de resmi dil olarak kabul edilmelidir. 

 

Kürtlerin kendi kimlikleriyle siyaset yapmaları önündeki engeller kaldırılmalı, Kürdistan ismi üzerindeki tüm yasaklara son verilmelidir. Kürdistan adıyla siyasi partiler, STK ve kültürel kurumlar özgürce kurulabilmelidir.

Kürdistan’da ismi Türkçe olarak değiştirilen yerleşim yerlerinin, tarihi ve coğrafi yerlerin Kürtçe isimleri iade edilmelidir.  

Düşüncelerinden, siyasal ve demokratik çalışmalarından dolayı tutuklu bulunanlar serbest bırakılmalı, yurtdışında bulunanlar geri dönebilmeli, özgür siyasal faaliyetleri önündeki engeller kaldırılmalıdır.

Şeyh Sait, Cıbranlı Halit Bey, Seyid Rıza, Saidi Kurdi (Nursi) ve diğer Kürt şahsiyetlerinin mezar yerleri açıklanmalıdır.

Türkiye Cumhuriyeti taraf olduğu Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi vb. uluslararası anlaşmaları hayata geçirmeli, bu anlaşmalara ilişkin çekincelerini kaldırmalıdır.

Kürt meselesinin kalıcı ve eşitlikçi çözüm yolunun açılması için Kürt halkının yukarıda ana başlıklar altında ifade edilen temel hakları anayasada güvence altına alınmalıdır.

Kürt ve Kürdistan meselesinde yukarıdaki perspektife uygun kapsayıcı ve gerçekçi bir çözüm sürecinin hayat bulması için, bir muhatap olarak her türlü sorumluğu ve yapıcı tutumu sunmaya hazır olduğumuzu kamuoyu ile paylaşmak isteriz.

 

23.12.2024 Diyarbakır

 

HAK VE ÖZGÜRLÜKLER PARTİSİ    

                (HAK-PAR)                            

 

KÜRDİSTAN SOSYALİST PARTİSİ   

                    (PSK)                                           

 

KÜRDİSTAN YURTSEVERLER PARTİSİ

                    (PWK)

 

 

 

İçerik Başlıkları

Zêdetirî 300 rewşenbîr, nivîskar, siyasetmedar û nûnerên saziyên sivîl yên xwedî nêrînên cuda beşdarê komxebata bi navê “Li Hemberî Nîqaş Û Geşedanên Dawî Divê Kurd Çi Bikin” bûn ku di 20ê Nîsana 2025an de li Wanê pêk hat. Di komxebatê de gelek beşdaran nêrînên xwe anîn zimên.

 Di komxebata ku li Wanê hat lidarxistin de, geşedanên dawî yên li Rojhilata Navîn, rûxandina Rejîma Esed li Sûriyê, paşeroja Rojavayê Kurdistanê, gotûbêjên ên di çarçoveya  Çek danîn û tasfiyekirina PKKêli Tirkiyê û siyaseta ku divê aktorên siyasî yên kurd li dijî van hemû geşedanan bişopînin û hwd. hatin gengeşî kirin û biryar hat dayin ku vê encamnama jêrîn ji raya giştî re were parvekirin.

 Di Navenda Geşedanên  Rojhilata Navîn De Pirsgirêka Kurd Cîh Digre

 Geşedanên dawîn yên li Rojhilata Navîn di heman demê de bandorê li çar parçeyên Kurdistanê jî dike. Welatê ku herî zêde di bin bandora geşedanên dawî de maye Sûriye û Rojavayê Kurdistanê ye. Hilweşîna Rejîma Baas a 61 salî ya bi xwînî, derbeyek mezin li nîzama dijê Kurd xist û derfetên dîrokî li pêşîya Kurdên Sûriyê derxist holê.

Komxebata me girîngiyek mezin dide wê yekê ku li Rojavayê Kurdistanê hemû partiyên kurdî li dor bernameyeke niştimanî ya hevbeş hevgirtina xwe pêkbînin da ku sûdwerbigirin ji firsendên dîrokî yên ku li Sûriyê derketine pêş û li himberî rîsk û xeterîyan yekhelwestîya xwe bihûnin û ew wek şandeke hevbeş bi rêveberiya Şamê re bibin muxatab. Di vê çarçoveyê de komxebata me hevdîtina birêz Mesûd Barzanî û Mazlûm Ebdî ya li Hewlêrê a16ê Çileya 2025an  û hewlên Hikumeta Herêma Kurdistanê yên diplomatik bi dewletê herêmê û hevdîtinên bi alîyên Kurdî re erênî dibîne û bi hemû awayî piştgîriya  hewlên yekrêzî û nêzîkbûnîyê dike.  

 Yek ji welatê ku geşedanên dawî yên li Rojhilata Navîn bandor lê kirîye jî Tirkiye ye. Geşedanên li herêmê pirsgirêka kurd dîsa xiste rojeva Tirkiyê.  Pêvajoya ku di Cotmeha 2024'an de bi banga Dewlet Bahçelî dest pê kir û bi hevdîtinên bi Ocalan re li Îmraliyê dewam kir, lez da nîqaşên li ser pirsgirêka Kurd. Ji aliyê din ve hikûmeta Tirkiyê heta niha ji bo çareseriya pirsgirêka kurd  ti bernameyeke dernexistiye holê. Berovajî vê yekê, hê jî pirsgirêka kurd bi PKK û terorê re girê dide û naveroka rastîya pirsgirêkê vedişêre.

 Di lihevkirina Dewleta Tirk û Ocalan a di 27ê Sibatê de derketibû pêş ku PKK dest ji çekan berde. Çek berdana PKKê gavekê erênî ye. Ji bo dawîlêhatina mirinan û dawîlêhatina tundiyê, danîna çekan gavekî girîng e.

 Lê ev bi tena serê xwe nayê wateya çareseriya pirsgirêka Kurd û Kurdistanê, her weha ev yeka aştî û aramîyekî berdewam jî peyda nake.

 Ji Bo Çareseriya Pirsgirêka Kurd û Kurdistanê Têgihiştinek Berfireh, Radîkal û Wekhevîxwaz Pêwîst e

 Beriya her tiştî divê pirsgirêka Kurd û Kurdistanê rast û dirust were pênasekirin.

 Miletê Kurd ku welatê wî hatiye parçekirin û parvekirin, bi  tevî her cure polîtîkayên zext, înkar, îmha û asîmîlasyonê heta roja me ya îroyîn jî, hebûna xwe parastîye û li ser axa xwe wek neteweyek qedîm, xwedî zimanê xwe yê dewlemend û çanda xwe ya xurt e.

 Li Tirkiye û Bakurê Kurdistanê nifûsa Kurdan nêzî 30 milyon e.

 Mafê netewa Kurd e ku li Kurdistanê jîyanekî bi rûmet û dûr ji bindestî û tirs û xofê, di nav azadî û ewlehiyê de bijî. Wek her miletî mafê miletê kurd jî heye ku bi azadî li ser paşeroja xwe biryarê bide, li welatê xwe bi statuyeke siyasî xwe bi rêve bibe û li dijî zilm û zordestiyê li ber xwe bide.

 Li gorî pêkhateya pirneteweyî, pirçandîyê, divê Dewleta Tirkiyeyê bi şêwazeke federal ya li ser esasê şirîkatîyeke wekhevîyê ji nû ve were avakirin.

 Divê ziman, çand û maf û azadiyên demokratîk ên Kurdên li metropolên Tirkiyeyê dijîn, bi tevahî bên naskirin û rê bide ku kurd li cîhen ku lê pir in, xwe bi rêve bibin.

 Divê dawî li polîtîkayên qirêj, biçûkxistinê û asîmîlasyonê bi taybetî yên li ser jin û ciwanên civaka Kurd bê anîn. û piştgirî li têkoşîna wekhevî û azadîya jinan bê kirin.

 Komxebata Me Balê Dikişîne Ser Wê Yekê Ku Ji Bo Avakirina Demokrasiyeke Li Gorî Pîvanên Gerdûnî û Çareseriyekî Edlane û Wekhev a Pirsgirêka Kurd,  Hewcedarî Bi Gavên Jêrîn Hene

 Ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd avakirina hawîrdoreke azad, demokratîk, ji tundiyê dûr ferz e.

 Pêvajoyeke muhtemel a ku jibo çareseriya pirsgirêka Kurd dest pê bike, divê vekirî û şefaf be û bi beşdariya hemû aliyên Kurdistanî birêve biçe.

 Divê Dewleta Tirk bi Kurdên herçar parçeyên Kurdistanê re bikeve nava diyalogê û rêz li mafê xwerêvebirina gelê me bigire.

 Ji bo di siyasetê de dawîlênanîna tundiyê divê bi lezgînî hemû alî gavên pêwîst bavêjin.

 Divê rastiya neteweya Kurd bê naskirin, maf û azadiyên bingehîn ên ku bingeha netewebûnê ne, bi destûrî bêne garantîkirin.

 Em carekî din didin xwîya kirin;

 Divê mafên netewî yên rewa yên neteweya Kurd tu car nebe mijara bazarê, bê  şert û merc  zûtirîn dem de werin naskirin.

 Ger em hêza xwe bikin yek, teqez em ê bi ser bikevin.

 20.04.2025 Wan

 Partîya Maf û Azadîyan (HAK-PAR)

 Partîya Demokrata Kurdistanê -Bakur (PDK-Bakur)

 Partîya Sosyalîst a Kurdistan (PSK)

 Partîya Welatparêzên Kurdistanê (PWK)

İçerik Başlıkları
En çok Okunan İçerik